Thằng cháu tôi hỏi : “Sao người ta không nói lại sự thật về Lê văn Tám? “ Tôi ậm ừ “À, chắc chưa phải lúc” Thằng nhỏ phang một câu “ Nói láo thì lúc nào cũng được, còn nói thật thì phải có lúc hả chú? “. Hôm nay post bài này lên coi như tạ lỗi vời thằng cháu.
Lê Văn Tám là một nhân vật hư cấu để tuyên truyền như một thiếu niên anh hùng có thật trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của Việt Nam với chiến tích nổi bật là tự đốt mình để lao vào phá hủy một kho xăng của quân địch. Thông qua tuyên truyền của Việt Minh, nó được lưu truyền rộng rãi. Sau chiến tranh, câu chuyện được công nhận một cách chính thức cho đến tận ngày nay trong sách giáo khoa để các em thiếu nhi học tập tấm gương của một thiếu niên anh hùng, đã xả thân vì nghiệp lớn giải phóng dân tộc như một biểu tượng anh hùng cách mạng. Tên Lê Văn Tám được đặt tên cho nhiều trường học, công viên tại Việt Nam.
Câu chuyện về Lê Văn Tám thường kể rằng có một cậu bé làm nghề bán đậu phộng rang, tuy nhỏ tuổi nhưng đã tham gia lực lượng kháng chiến chống Pháp. Vào đêm 1 tháng 1 năm 1946, cậu bé tìm cách lọt vào được kho xăng của Pháp ở Thị Nghè. Cậu đã tẩm dầu lên mình và đốt, rồi nhảy vào một thùng xăng gần nhất. Cả kho xăng đã bị phá hủy và cậu bé cũng hy sinh theo.
Câu chuyện này đã được tuyên truyền rộng rãi tại Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh, với biểu tượng "ngọn đuốc sống Lê Văn Tám", nhằm cổ vũ tinh thần chiến đấu của nhân dân... Câu chuyện này cũng được đưa vào sách giáo khoa tiểu học ở Việt Nam. Tên của Lê Văn Tám đã được đặt cho một số trường tiểu học, quỹ học bổng, tượng đài, công viên, rạp chiếu phim, đường phố hay các địa danh khác ở Việt Nam.
Theo giáo sư sử học Phan Huy Lê (Đại học Quốc gia Hà Nội) thì nhân vật Lê Văn Tám là không có thật, và được Trần Huy Liệu, lúc đó là bộ trưởng Bộ Tuyên truyền và Cổ động của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, dựng lên.[ Theo một nguồn khác thì nhân vật Lê Văn Tám vốn được đạo diễn phim Phan Vũ sáng tác cho một phim truyện nhưng sau đó được dùng cho mục đích tuyên truyền.
Theo ông Phan Vũ kể, ông không hề viết rằng Lê Văn Tám là nhân vật có thực lập nên kỳ công "cây đuốc sống", mà chỉ viết một phim truyện. Nhưng do các nhà tuyên truyền thời ấy thấy cần xây dựng một tấm gương dũng cảm hy sinh cứu nước, bèn chộp luôn sáng tác của ông, hiện thực hóa như một nhân vật có thật. Lỡ phóng lao đành theo lao luôn. Tại sao nhân vật được đặt tên là Lê Văn Tám? Vẫn theo tác giả Phan Vũ, khi ấy nhân Cách mạng tháng Tám, ông đặt luôn nhân vật của mình tên Tám, vừa có ý nghĩa, vừa dễ nhớ, vừa dân dã lại rất Nam Bộ gần gũi.Thời chiến, có thể dùng mọi biện pháp, miễn hữu ích. Nay cũng cần trả lại sự thật cho các các sự kiện lịch sử.
Trong một cuộc họp báo vào tháng 2 năm 2005 tại Hà Nội, giáo sư Phan Huy Lê “nhớ lại”: “Tôi còn một món nợ với anh Trần Huy Liệu mà đến nay chưa trả được. Ðó là lúc anh Liệu làm bộ trưởng bộ tuyên truyền (sau cách mạng tháng Tám 1945, Trần Huy Liệu làm bộ trưởng bộ tuyên truyền và cổ động), anh Trần Huy Liệu tự viết về nhân vật Lê Văn Tám, một thiếu nhi tự tẩm xăng vào người và chạy vào đốt kho xăng giặc Pháp ở Thị Nghè”.
Giáo sư Phan Huy Lê nói thêm về lời nhắn gửi của ông Trần Huy Liệu: “Lúc sáng tác ra câu chuyện Lê Văn Tám, anh Liệu có nói với tôi rằng: “Bây giờ vì nhiệm vụ tuyên truyền nên tôi viết tài liệu này, sau này khi đất nước yên ổn, các anh là nhà sử học, các anh nên nói lại giùm tôi, lỡ khi đó tôi không còn nữa.”
Trần Huy Liệu được xem là một trong những nhà sử học hàng đầu và nhiều quyền lực tại miền Bắc VN những năm sau 1945, ngang hàng với Tố Hữu. Ông Liệu giữ chức Viện Trưởng Viện Sử Học Việt Nam và mất năm 1969.
Tạp chí Xưa & Nay số 154 (202) - XII - 2003, bài "Đọc hồi ký Dương Quang Đông trọn đời tận trung với Đảng, tận hiếu với dân" của Nguyễn Quế Lâm, trang 9, có đoạn viết:
Vụ đốt kho đạn Thi Nghè ngày 1.1.1946 bao nhiêu năm nay quy về một huyền thoại Lê Văn Tám. Nhưng về phương diện khoa học, huyền thoại này không đứng vững được. Và chúng ta cứ chấp nhận như thế mà lưu truyền như là một hình tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nay bác Năm Đông đưa ra một tư liệu khác. Tổ đánh mìn kho đạn Thị Nghè là công nhân nhà máy đèn Chợ Quán gồm có Ka Kim, Kỷ và Nỉ. Ka Kim là chỉ huy. Kỷ và Nỉ dùng thuyền nhỏ chở mìn chờ lúc con nước ròng đưa thuyền chở mìn và hai người chui qua ống cống thoát nước. Vì lính gác chặt chẽ nên hai anh tiến hành công việc đặt mìn rất chậm. Khi đặt xong đến giờ điểm hỏa thì con nước đã lớn, ống cống ngập lút không ra được. Giờ điểm hỏa phá tung kho đạn Thị Nghè cũng là giờ phút hy sinh của hai công nhân nhà máy điện Chợ Quán.
Hiện nay các thông tin này chưa được chính thức công nhận hay bác bỏ ở Việt Nam
Thứ Sáu, 6 tháng 3, 2009
VỤ KÊ BIÊN TÀI SẢN QUÁI GỠ
Văn phòng luật sư Lê trần Luật, một luật sư chuyên biện hộ cho dân oan, vừa mới bị kiểm tra, niêm phong. Lại thêm một hành động coi thường pháp luật của bọn người luôn hô hào sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật
http://360.yahoo.com/profile-calB7c8leuiQNqd4fyQ2Ua1yzA--?cq=1#ymgl-guestbook
8 giờ 10 phút ngày 25/2/2009, tôi vừa từ trong nhà vệ sinh bước ra thì nghe phía trước Văn phòng có tiếng lao xao, ồn ào, không hiểu có chuyện gì. Tôi đi ra thì thấy có rất đông người lạ mặt đang đứng đầy tại bàn tiếp khách phía trước. Tôi thấy một bà béo khoảng 50 tuổi, mặt mày cau có, gằm gằm, giọng nói chua loét eo éo, mặc đồng phục Thi hành án, đeo bảng tên Nguyễn Thị Hạnh - Chấp hành viên quận Gò Vấp (SG). Bà béo đang đọc oang oang cái gì đó, phải mất vài phút sau tôi mới hiểu bà đọc cái Quyết định cưỡng chế thi hành Quyết định thi hành án.
Tôi hỏi kỹ lại đó là vụ gì, hóa ra là để thực hiện Quyết định công nhận hòa giải thành của Tòa án quận Gò Vấp, nội dung là cưỡng chế thi hành (tức thu giữ) 42 triệu đồng đối với ông Lê Trần Luật - Trưởng Văn phòng Luật sư Pháp Quyền. Lúc này trong Văn phòng có Luật sư Hùng, Luật sư Đạt, 2 nhân viên khác, Bác sĩ Lê Trần Luân (anh ruột ông Luật) và tôi.
Quy trình thi hành án hoàn toàn trái pháp luật
Luật sư Hùng chất vấn bà Hạnh rằng chị đã tống đạt hợp lệ Quyết định tự nguyện thi hành cho ông Luật chưa thì bà Hạnh nói rằng đã giao quyết định cho 1 người tên Nhung (?!). Cần phải nói rõ là người này không phải người trong gia đình ông Luật, nên việc giao quyết định cho người không liên quan gì là trái với điểm A, khoản 2, Điều 34 Pháp lệnh thi hành án dân sự. Tuy nhiên, chúng tôi cũng chỉ nghe bà Hạnh nói thế, mà yêu cầu bà cho xem biên bản tống đạt thì bà từ chối.
Lẽ ra, nếu không gặp ông Luật để tống đạt, bà Hạnh phải gởi các lại quyết định, thông báo cho đương sự bằng đường Bưu điện, 2 lần đăng (hoặc phát) trên báo, đài (điểm c, khoản 2 Điều 34) nhưng bà không hề thực hiện đúng quy trình. Luật sư Hùng lại hỏi tiếp bà Hạnh rằng Thông báo cưỡng chế ký ngày 16/2/2009 này bà Hạnh đã tống đạt hợp lệ cho ông Luật chưa thì bà Hạnh nói rằng bà có đến Văn phòng Luật sư nhưng Văn phòng đóng cửa. Tôi nghe vậy mới hỏi tiếp: "Ngày 16 là thứ mấy vậy chị?". Bà Hạnh trả lời: "Thứ Hai". Tôi nói tiếp: "Ngày nào em cũng mở cửa Văn phòng, không hề nghỉ làm việc ngày nào sao em không thấy chị đến, cũng không thấy có niêm yết?". Bà Hạnh dấm dẳng: "Cái đó tôi không biết. Tôi đã niêm yết rồi". Tôi hỏi tiếp: "Chị niêm yết hồi nào? Ở đâu vậy?". Bà Hạnh trả lời: "Tôi niêm yết ngày hôm qua, ở đây?". "Ở đây là chổ nào?". Bà Hạnh lại lặp lại: "Cái đó tôi không biết". Rồi bà đột nhiên nổi cáu: "Ở đây ai là nhân viên Văn phòng này?". "Là chúng tôi đây" - Ba bốn người cùng trả lời. "Vậy giấy ủy quyền đâu? Thẻ nhân viên đâu? Tôi không thừa nhận các anh chị là nhân viên, không cần làm việc với các anh chị". Trời đất ơi, chính miệng bà Hạnh nói bà mới niêm yết ngày hôm qua mà đòi giấy ủy quyền? Ông Luật đang ở Hà Nội làm sao ủy quyền được? Văn phòng Luật sư chớ có phải cơ quan nhà nước đâu mà có thẻ nhân viên? Bà Hạnh đòi hỏi mà không nhìn lại coi anh cán bộ nhà nước (sau này mới biết tên Phong) "lính" của bà đi công tác mà ăn mặc lôi thôi, không có nổi cái thẻ đeo trên cổ cho đúng quy định mà bà Hạnh cứ thích đòi hỏi những chuyện không tưởng để ra oai với chúng tôi chăng? Tôi nói: "Đây là Lê Trần Luân, anh ruột ông Luật, vậy ông Luân đại diện cho ông Luật". Bà Hạnh lớn tiếng: "Tôi không biết ông này là ai, tôi không làm việc với người này". Mọi người ngạc nhiên: "Vậy chị vô đây làm việc với ai?". Tôi xen vào: "Mục đích của chị là muốn thi hành 42 triệu đồng chớ gì. Bây giờ em nộp chị 50 triệu đồng đây. Chị cứ kê biên khoản tiền này". "Tiền vẫn còn niêm phong của Ngân hàng, có ghi rõ trên giấy nè". "Tôi không nhận tiền vì tôi chưa tính phần lãi suất". "Thì ở đây là 50 triệu, dư so với quyết định rồi, chị cứ thu giữ 50 triệu, lãi suất tính sau". Bà Hạnh gạt ngang: "Tôi không nhận tiền, tôi không đếm nên không biết bao nhiêu tiền".
Thật ngạc nhiên, trên đời này đi thu tiền thi hành án mà chê tiền thì chỉ có duy nhất bà Chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh này, nếu mắt bà không có vấn đề bất thường, nếu bà biết đọc chữ thì bà không cần đếm mà nhìn tờ giấy in Ngân hàng dán trên cục tiền cũng biết cục tiền đó là bao nhiêu triệu. Khi tôi hỏi "Tại sao chị đến đây thi hành án 42 triệu đồng mà tôi đưa 50 triệu chị không lấy là sao?". Bà Hạnh trả lời: "Tôi chưa tính được số tiền lãi". Rồi bà giục 2 thanh niên mặc thường phục (không có bảng tên) đi cùng bà gom các bộ máy vi tính lại. Người thanh niên mặc áo hồng xám xám đòi lên "kiểm tra" luôn các phòng trên lầu. Tôi cáu tiết lên nói: "Trên đó phòng ngủ của tôi, anh muốn vô phòng ngủ của tôi sao?". Anh ta đứng sựng sựng ấm ớ không trả lời được.
Bà Hạnh chỉ huy cho "lính" bà đi gom 5 bộ máy tính trong Văn phòng lại và niêm phong. Điều làm tôi hết sức ngạc nhiên là họ tự ký tên lên giấy niêm phong rồi dán lên, không hề đưa cho người đại diện đương sự ký, và dán bên hông máy một cách sơ sài. Tôi thấy vậy mới nói:"Tôi đề nghị chị niêm phong kín lại, giấy niêm phong sao không đưa cho tôi ký vào. Các anh chị tự ký dán vô rồi mang về các anh chị xé ra thay đổi linh kiện trong đó rồi các anh chị dán lại ai mà biết được. Niêm phong mà các cổng, đầu cáp không niêm lại, thì các anh chị cắm cáp vào rút bớt dữ liệu hay thêm vào cái gì đó thì sao?". Bà Hạnh làm thinh như không nghe tôi nói gì. Dán giấy xong, họ viết biên bản rồi yêu cầu tôi ký mà lại không cho ông Luân đại diện gia đình. Tôi lặp lại yêu cầu niêm phong lại bộ máy vi tính đúng quy định như đề nghị của tôi lúc nãy nhưng bà Hạnh cứ làm thinh như điếc không nghe tôi nói gì. Ông Luân thắc mắc thì được bà Chấp hành viên phang cho ông Luân một câu:"Tôi không biết gia đình nào hết".
Lại thêm điều quái lạ nữa, rõ ràng, một người "già lão" như bà Hạnh không thể không biết nguyên tắc niêm phong tài sản để không bị dịch chuyển giá trị là như thế nào, càng không thể nói bà không biết gì về khoản 3 Điều 6 Pháp Lệnh thi hành án, Điểm 2.2 Công văn số 404/TP-THA ngày 24/02/2005 của Bộ Tư pháp hướng dẫn nghiệp vụ thi hành án dân sự. Diễn biến sự việc cho thấy bà Nguyễn Thị Hạnh cố ý gây khó khăn cho hoạt động thường nhật của Văn phòng bằng cách nằng nặc kê biên máy mà chê tiền. Chẳng biết họ cố tình niêm phong trái quy định như vậy để nhằm phục vụ cho âm mưu đen tối nào đây? Tôi yêu cầu bà Hạnh viết 2 biên bản và đưa cho tôi giữ mỗi thứ 1 bản. Bà Hạnh vội vàng khất để... từ từ làm sau.
Thấy vậy, tôi ghi vào trang ba tờ biên bản kê biên như sau:
- Tôi đại diện cho Văn phòng Luật sư Pháp Quyền nộp cho bà Nguyễn Thị Hạnh 50 triệu đồng còn nguyên niêm phong của Ngân Hàng Nông nghiệp nhưng bà Hạnh không đồng ý nhận tiền thi hành án.
- Năm bộ máy vi tính được phía Thi hành án Gò Vấp niêm phong sơ sài, không đưa giấy niêm phong cho tôi ký tên, giấy niêm phong dán bên ngoài thùng máy, vì vậy vẫn có thể mở máy ra được và cắm dây vào thùng máy để thêm hoặc bớt dữ liệu bên trong mà không để lại dấu vết. Tôi đã đề nghị niêm phong kín lại nhưng chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh không đồng ý.
- Nếu sau này ruột máy vi tính bị thay đổi thì bà Nguyễn Thị Hạnh và Thi hành án Gò Vấp hoàn toàn chịu trách nhiệm. Dữ liệu bên trong máy bị mất hay bị thêm vào nhằm mục đích đen tối chúng tôi không chịu trách nhiệm. Tôi được biết mỗi bộ máy vi tính (gồm thùng CPU và màn hình tinh thể lỏng) trị giá khi mua là 15 triệu đồng.
Trong biên bản tạm giữ đồ vật tài sản, trang 2, tôi ghi lại nội dung giống như biên bản kê biên tài sản. Khi tôi lấy máy ảnh ra chụp lại biên bản thì bà Hạnh chồm tới giựt lại tờ biên bản. Tôi nắm tờ giấy giật lại và nói:" Tôi là người đại điện, tôi ghi vào đấy cái gì thì thôi chụp lại để báo cho ông Luật cho chính xác" thì bà Hạnh mới đứng im.
Sự xuất hiện của nhiều kẻ lạ mặt hung hăng
Cũng trong lúc làm việc, bên trong và bên ngoài văn phòng xuất hiện nhiều người lạ mặt không biết họ tên gì, nhởn nhơ đi luồng tuông qua lại trong Văn phòng, kẻ thì miệng cười tí toét, kẻ thì tích cực chụp ảnh, quay phim, thậm chí chen vào ngồi cùng bàn với cán bộ thi hành án, ở trong nhà mà mắt đậy cái kính đen to tổ bố như ông thầy bói mù. Những người này họ rất hănghái quay phim, chụp ảnh toàn bộ nhân viên và quang cảnh trong, ngoài Văn phòng; nhưng khi bị tôi chỉa ống kính máy ảnh vào họ thì họ đều quy mặt đi chổ khác hoặc cúi gằm mặt xuống, tôi phải "canh me" mãi, nhanh tay lẹ mắt lắm mới chộp được cái bản mặt của họ vào ống kính.
Ban đầu, bà Hạnh nói rằng họ là người của Thi hành án, sau khi lập biên bản tôi mới biết ngoài cô Nguyễn Thị Tuyết Hồng - cánbộ Tư pháp phường 7 (có đeo bảng tên), anh Đặng Phương Quang- CSKV (mặc quân phục) , cô Trần Thị Cẩm Anh - Kiểm sát viên (mặc đồng phục), số còn lại không có họ tên, đồng phục, chẳng biết họ thuộc cái loại nào mà được "ưu tiên" ngang nhiên như chốn không người như thế?.
Trong khi đó, người quen của chúng tôi như: cô Thu Duyên, anh Phan Thanh Hải đến Văn phòng thì bị những kẻ lạ mặt mày bậm trợn hăm he đuổi đi chổ khác. Tôi cũng thấy xung quanh Văn phòng xuất hiện rất nhiều kẻ lạ đông đến bất ngờ. Quái gỡ hơn là họ quay phim chụp ảnh ào ào hình ảnh cá nhân người khác mà không thèm xin phép ai, còn Luật sư Đạt cầm cái máy ảnh của tôi chụp hình ngoài sân thì bị một lũ côn đồ 4-5 tên không biết ở đâu ra đe dọa "Mày coi chừng tao" và rượt chạy vào nhà, chúng còn xông vào trong sân nhưng bị xe máy dựng trong sân khá nhiều cản trở, vì vậy chúng không rượt kịp. Anh Phan Thanh Hải "kém may mắn" hơn nên bị 4 thanh niên bặm trợn mặc thường phục đã nắm kéo sểnh nhét vào xe Cảnh sát, đè mặt xuống sát sàn xe trước sự chứng kiến của nhiều người, rồi chiếc xe Cảnh sát hú còi lao inh ỏi đi như vừa bắt được tên tội phạm nguy hiểm vì nó đã dám chụp hình, quay phim cảnh thi hành án(?!).
Cuối cùng, họ chở đi 5 bộ máy vi tính và 1 máy photocopy.
* * *
Theo hướng dẫn của Cục Thi hành án, nếu trước khi kê biên mà đương sự nộp tiền thi hành án thì phải chấm dứt việc kê biên. Động thái chê tiền khó hiểu cùng sự cố ý niêm phong tài sản sơ sài trái quy định bất chấp đề nghị của người đại diện đương sự, gạt phắt người nhà đương sự ra ngoài của bà Chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh, xuất hiện nhiều kẻ lạ dùng bạo lực bắt người trái pháp luật... cho thấy đằng sau việc kê biên này là một âm mưu đen tối.
Tạ Phong Tần
______________
Khoản 3 Điều 6 Pháp lệnh Thi hành án Dân sự quy định:
"Căn cứ vào quyết định thi hành án, Chấp hành viên định cho người phải thi hành án thời hạn không quá ba mươi ngày, kể từ ngày nhận được quyết định thi hành án để tự nguyện thi hành, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 của Pháp lệnh này.".
Điều 34. Thông báo về thi hành án 1. Các quyết định, giấy báo, giấy triệu tập về thi hành án phải được thông báo cho người được thi hành án, người phải thi hành án, người có quyền, nghĩa vụ liên quan. Người được thông báo có nghĩa vụ nhận thông báo và chịu trách nhiệm về việc cố tình không nhận thông báo. 2. Việc thông báo được thực hiện bằng các hình thức sau đây: A) Chấp hành viên, cán bộ thi hành án giao trực tiếp các giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này cho người được thông báo. Trong trường hợp có khó khăn trong việc giao trực tiếp thì việc thông báo được thực hiện bằng thư bảo đảm qua đường bưu điện. Nếu người được thông báo vắng mặt thì các giấy tờ về thi hành án được giao cho Thủ trưởng cơ quan nơi người đó công tác hoặc cán bộ tư pháp cấp xã hoặc người thân thích có năng lực hành vi dân sự đầy đủ cùng sống trong một gia đình nhận thay. Người nhận thay phải cam kết chuyển kịp thời, đúng thời gian quy định đến tận tay cho người được thông báo. Việc giao, nhận thông báo phải được ký xác nhận; B) Trong trường hợp không thể thực hiện được việc thông báo quy định tại điểm a khoản này thì phải niêm yết công khai bản chính thông báo tại trụ sở Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người được thông báo và tại nơi ở của người được thông báo nếu xác định được nơi ở cụ thể của người đó. Việc niêm yết công khai phải được lập biên bản, ghi rõ ngày, tháng, năm niêm yết, nội dung thông báo và người thực hiện niêm yết, có xác nhận của chính quyền địa phương; C) Trong trường hợp không thể thực hiện việc thông báo theo quy định tại điểm a khoản này hoặc việc niêm yết công khai theo quy định tại điểm b khoản này không có kết quả thì thông báo liên tiếp hai lần trên báo, đài phát thanh hoặc đài truyền hình của trung ương hoặc của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nếu xác định đương sự đang ở tại địa phương đó. Khi thực hiện việc thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng, cơ quan báo, đài phải có văn bản xác nhận đã thực hiện xong việc thông báo và gửi Cơ quan thi hành án để lưu hồ sơ thi hành án. 3. Người có nghĩa vụ thực hiện việc thông báo không làm đúng trách nhiệm của mình thì tuỳ theo mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra mà có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Điểm 2.2 Công văn số 404/TP-THA ngày 24/02/2005 của Bộ Tư pháp hướng dẫn nghiệp vụ thi hành án dân sự như sau: "Khi tiến hành niêm yết công khai, Chấp hành viên cần ấn định thời gian nhất định (kể từ ngày niêm yết) để người được thông báo thực hiện các quyền, nghĩa vụ của họ. Ví dụ: Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày niêm yết, người phải thi hành án phải đến cơ quan thi hành án để giải quyết việc thi hành án. Việc ấn định thời gian bao nhiêu lâu, cần căn cứ vào từng vụ việc cụ thể, nhưng phải đảm bảo cho người được thông báo biết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ theo thông báo.".
http://360.yahoo.com/profile-calB7c8leuiQNqd4fyQ2Ua1yzA--?cq=1#ymgl-guestbook
8 giờ 10 phút ngày 25/2/2009, tôi vừa từ trong nhà vệ sinh bước ra thì nghe phía trước Văn phòng có tiếng lao xao, ồn ào, không hiểu có chuyện gì. Tôi đi ra thì thấy có rất đông người lạ mặt đang đứng đầy tại bàn tiếp khách phía trước. Tôi thấy một bà béo khoảng 50 tuổi, mặt mày cau có, gằm gằm, giọng nói chua loét eo éo, mặc đồng phục Thi hành án, đeo bảng tên Nguyễn Thị Hạnh - Chấp hành viên quận Gò Vấp (SG). Bà béo đang đọc oang oang cái gì đó, phải mất vài phút sau tôi mới hiểu bà đọc cái Quyết định cưỡng chế thi hành Quyết định thi hành án.
Tôi hỏi kỹ lại đó là vụ gì, hóa ra là để thực hiện Quyết định công nhận hòa giải thành của Tòa án quận Gò Vấp, nội dung là cưỡng chế thi hành (tức thu giữ) 42 triệu đồng đối với ông Lê Trần Luật - Trưởng Văn phòng Luật sư Pháp Quyền. Lúc này trong Văn phòng có Luật sư Hùng, Luật sư Đạt, 2 nhân viên khác, Bác sĩ Lê Trần Luân (anh ruột ông Luật) và tôi.
Quy trình thi hành án hoàn toàn trái pháp luật
Luật sư Hùng chất vấn bà Hạnh rằng chị đã tống đạt hợp lệ Quyết định tự nguyện thi hành cho ông Luật chưa thì bà Hạnh nói rằng đã giao quyết định cho 1 người tên Nhung (?!). Cần phải nói rõ là người này không phải người trong gia đình ông Luật, nên việc giao quyết định cho người không liên quan gì là trái với điểm A, khoản 2, Điều 34 Pháp lệnh thi hành án dân sự. Tuy nhiên, chúng tôi cũng chỉ nghe bà Hạnh nói thế, mà yêu cầu bà cho xem biên bản tống đạt thì bà từ chối.
Lẽ ra, nếu không gặp ông Luật để tống đạt, bà Hạnh phải gởi các lại quyết định, thông báo cho đương sự bằng đường Bưu điện, 2 lần đăng (hoặc phát) trên báo, đài (điểm c, khoản 2 Điều 34) nhưng bà không hề thực hiện đúng quy trình. Luật sư Hùng lại hỏi tiếp bà Hạnh rằng Thông báo cưỡng chế ký ngày 16/2/2009 này bà Hạnh đã tống đạt hợp lệ cho ông Luật chưa thì bà Hạnh nói rằng bà có đến Văn phòng Luật sư nhưng Văn phòng đóng cửa. Tôi nghe vậy mới hỏi tiếp: "Ngày 16 là thứ mấy vậy chị?". Bà Hạnh trả lời: "Thứ Hai". Tôi nói tiếp: "Ngày nào em cũng mở cửa Văn phòng, không hề nghỉ làm việc ngày nào sao em không thấy chị đến, cũng không thấy có niêm yết?". Bà Hạnh dấm dẳng: "Cái đó tôi không biết. Tôi đã niêm yết rồi". Tôi hỏi tiếp: "Chị niêm yết hồi nào? Ở đâu vậy?". Bà Hạnh trả lời: "Tôi niêm yết ngày hôm qua, ở đây?". "Ở đây là chổ nào?". Bà Hạnh lại lặp lại: "Cái đó tôi không biết". Rồi bà đột nhiên nổi cáu: "Ở đây ai là nhân viên Văn phòng này?". "Là chúng tôi đây" - Ba bốn người cùng trả lời. "Vậy giấy ủy quyền đâu? Thẻ nhân viên đâu? Tôi không thừa nhận các anh chị là nhân viên, không cần làm việc với các anh chị". Trời đất ơi, chính miệng bà Hạnh nói bà mới niêm yết ngày hôm qua mà đòi giấy ủy quyền? Ông Luật đang ở Hà Nội làm sao ủy quyền được? Văn phòng Luật sư chớ có phải cơ quan nhà nước đâu mà có thẻ nhân viên? Bà Hạnh đòi hỏi mà không nhìn lại coi anh cán bộ nhà nước (sau này mới biết tên Phong) "lính" của bà đi công tác mà ăn mặc lôi thôi, không có nổi cái thẻ đeo trên cổ cho đúng quy định mà bà Hạnh cứ thích đòi hỏi những chuyện không tưởng để ra oai với chúng tôi chăng? Tôi nói: "Đây là Lê Trần Luân, anh ruột ông Luật, vậy ông Luân đại diện cho ông Luật". Bà Hạnh lớn tiếng: "Tôi không biết ông này là ai, tôi không làm việc với người này". Mọi người ngạc nhiên: "Vậy chị vô đây làm việc với ai?". Tôi xen vào: "Mục đích của chị là muốn thi hành 42 triệu đồng chớ gì. Bây giờ em nộp chị 50 triệu đồng đây. Chị cứ kê biên khoản tiền này". "Tiền vẫn còn niêm phong của Ngân hàng, có ghi rõ trên giấy nè". "Tôi không nhận tiền vì tôi chưa tính phần lãi suất". "Thì ở đây là 50 triệu, dư so với quyết định rồi, chị cứ thu giữ 50 triệu, lãi suất tính sau". Bà Hạnh gạt ngang: "Tôi không nhận tiền, tôi không đếm nên không biết bao nhiêu tiền".
Thật ngạc nhiên, trên đời này đi thu tiền thi hành án mà chê tiền thì chỉ có duy nhất bà Chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh này, nếu mắt bà không có vấn đề bất thường, nếu bà biết đọc chữ thì bà không cần đếm mà nhìn tờ giấy in Ngân hàng dán trên cục tiền cũng biết cục tiền đó là bao nhiêu triệu. Khi tôi hỏi "Tại sao chị đến đây thi hành án 42 triệu đồng mà tôi đưa 50 triệu chị không lấy là sao?". Bà Hạnh trả lời: "Tôi chưa tính được số tiền lãi". Rồi bà giục 2 thanh niên mặc thường phục (không có bảng tên) đi cùng bà gom các bộ máy vi tính lại. Người thanh niên mặc áo hồng xám xám đòi lên "kiểm tra" luôn các phòng trên lầu. Tôi cáu tiết lên nói: "Trên đó phòng ngủ của tôi, anh muốn vô phòng ngủ của tôi sao?". Anh ta đứng sựng sựng ấm ớ không trả lời được.
Bà Hạnh chỉ huy cho "lính" bà đi gom 5 bộ máy tính trong Văn phòng lại và niêm phong. Điều làm tôi hết sức ngạc nhiên là họ tự ký tên lên giấy niêm phong rồi dán lên, không hề đưa cho người đại diện đương sự ký, và dán bên hông máy một cách sơ sài. Tôi thấy vậy mới nói:"Tôi đề nghị chị niêm phong kín lại, giấy niêm phong sao không đưa cho tôi ký vào. Các anh chị tự ký dán vô rồi mang về các anh chị xé ra thay đổi linh kiện trong đó rồi các anh chị dán lại ai mà biết được. Niêm phong mà các cổng, đầu cáp không niêm lại, thì các anh chị cắm cáp vào rút bớt dữ liệu hay thêm vào cái gì đó thì sao?". Bà Hạnh làm thinh như không nghe tôi nói gì. Dán giấy xong, họ viết biên bản rồi yêu cầu tôi ký mà lại không cho ông Luân đại diện gia đình. Tôi lặp lại yêu cầu niêm phong lại bộ máy vi tính đúng quy định như đề nghị của tôi lúc nãy nhưng bà Hạnh cứ làm thinh như điếc không nghe tôi nói gì. Ông Luân thắc mắc thì được bà Chấp hành viên phang cho ông Luân một câu:"Tôi không biết gia đình nào hết".
Lại thêm điều quái lạ nữa, rõ ràng, một người "già lão" như bà Hạnh không thể không biết nguyên tắc niêm phong tài sản để không bị dịch chuyển giá trị là như thế nào, càng không thể nói bà không biết gì về khoản 3 Điều 6 Pháp Lệnh thi hành án, Điểm 2.2 Công văn số 404/TP-THA ngày 24/02/2005 của Bộ Tư pháp hướng dẫn nghiệp vụ thi hành án dân sự. Diễn biến sự việc cho thấy bà Nguyễn Thị Hạnh cố ý gây khó khăn cho hoạt động thường nhật của Văn phòng bằng cách nằng nặc kê biên máy mà chê tiền. Chẳng biết họ cố tình niêm phong trái quy định như vậy để nhằm phục vụ cho âm mưu đen tối nào đây? Tôi yêu cầu bà Hạnh viết 2 biên bản và đưa cho tôi giữ mỗi thứ 1 bản. Bà Hạnh vội vàng khất để... từ từ làm sau.
Thấy vậy, tôi ghi vào trang ba tờ biên bản kê biên như sau:
- Tôi đại diện cho Văn phòng Luật sư Pháp Quyền nộp cho bà Nguyễn Thị Hạnh 50 triệu đồng còn nguyên niêm phong của Ngân Hàng Nông nghiệp nhưng bà Hạnh không đồng ý nhận tiền thi hành án.
- Năm bộ máy vi tính được phía Thi hành án Gò Vấp niêm phong sơ sài, không đưa giấy niêm phong cho tôi ký tên, giấy niêm phong dán bên ngoài thùng máy, vì vậy vẫn có thể mở máy ra được và cắm dây vào thùng máy để thêm hoặc bớt dữ liệu bên trong mà không để lại dấu vết. Tôi đã đề nghị niêm phong kín lại nhưng chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh không đồng ý.
- Nếu sau này ruột máy vi tính bị thay đổi thì bà Nguyễn Thị Hạnh và Thi hành án Gò Vấp hoàn toàn chịu trách nhiệm. Dữ liệu bên trong máy bị mất hay bị thêm vào nhằm mục đích đen tối chúng tôi không chịu trách nhiệm. Tôi được biết mỗi bộ máy vi tính (gồm thùng CPU và màn hình tinh thể lỏng) trị giá khi mua là 15 triệu đồng.
Trong biên bản tạm giữ đồ vật tài sản, trang 2, tôi ghi lại nội dung giống như biên bản kê biên tài sản. Khi tôi lấy máy ảnh ra chụp lại biên bản thì bà Hạnh chồm tới giựt lại tờ biên bản. Tôi nắm tờ giấy giật lại và nói:" Tôi là người đại điện, tôi ghi vào đấy cái gì thì thôi chụp lại để báo cho ông Luật cho chính xác" thì bà Hạnh mới đứng im.
Sự xuất hiện của nhiều kẻ lạ mặt hung hăng
Cũng trong lúc làm việc, bên trong và bên ngoài văn phòng xuất hiện nhiều người lạ mặt không biết họ tên gì, nhởn nhơ đi luồng tuông qua lại trong Văn phòng, kẻ thì miệng cười tí toét, kẻ thì tích cực chụp ảnh, quay phim, thậm chí chen vào ngồi cùng bàn với cán bộ thi hành án, ở trong nhà mà mắt đậy cái kính đen to tổ bố như ông thầy bói mù. Những người này họ rất hănghái quay phim, chụp ảnh toàn bộ nhân viên và quang cảnh trong, ngoài Văn phòng; nhưng khi bị tôi chỉa ống kính máy ảnh vào họ thì họ đều quy mặt đi chổ khác hoặc cúi gằm mặt xuống, tôi phải "canh me" mãi, nhanh tay lẹ mắt lắm mới chộp được cái bản mặt của họ vào ống kính.
Ban đầu, bà Hạnh nói rằng họ là người của Thi hành án, sau khi lập biên bản tôi mới biết ngoài cô Nguyễn Thị Tuyết Hồng - cánbộ Tư pháp phường 7 (có đeo bảng tên), anh Đặng Phương Quang- CSKV (mặc quân phục) , cô Trần Thị Cẩm Anh - Kiểm sát viên (mặc đồng phục), số còn lại không có họ tên, đồng phục, chẳng biết họ thuộc cái loại nào mà được "ưu tiên" ngang nhiên như chốn không người như thế?.
Trong khi đó, người quen của chúng tôi như: cô Thu Duyên, anh Phan Thanh Hải đến Văn phòng thì bị những kẻ lạ mặt mày bậm trợn hăm he đuổi đi chổ khác. Tôi cũng thấy xung quanh Văn phòng xuất hiện rất nhiều kẻ lạ đông đến bất ngờ. Quái gỡ hơn là họ quay phim chụp ảnh ào ào hình ảnh cá nhân người khác mà không thèm xin phép ai, còn Luật sư Đạt cầm cái máy ảnh của tôi chụp hình ngoài sân thì bị một lũ côn đồ 4-5 tên không biết ở đâu ra đe dọa "Mày coi chừng tao" và rượt chạy vào nhà, chúng còn xông vào trong sân nhưng bị xe máy dựng trong sân khá nhiều cản trở, vì vậy chúng không rượt kịp. Anh Phan Thanh Hải "kém may mắn" hơn nên bị 4 thanh niên bặm trợn mặc thường phục đã nắm kéo sểnh nhét vào xe Cảnh sát, đè mặt xuống sát sàn xe trước sự chứng kiến của nhiều người, rồi chiếc xe Cảnh sát hú còi lao inh ỏi đi như vừa bắt được tên tội phạm nguy hiểm vì nó đã dám chụp hình, quay phim cảnh thi hành án(?!).
Cuối cùng, họ chở đi 5 bộ máy vi tính và 1 máy photocopy.
* * *
Theo hướng dẫn của Cục Thi hành án, nếu trước khi kê biên mà đương sự nộp tiền thi hành án thì phải chấm dứt việc kê biên. Động thái chê tiền khó hiểu cùng sự cố ý niêm phong tài sản sơ sài trái quy định bất chấp đề nghị của người đại diện đương sự, gạt phắt người nhà đương sự ra ngoài của bà Chấp hành viên Nguyễn Thị Hạnh, xuất hiện nhiều kẻ lạ dùng bạo lực bắt người trái pháp luật... cho thấy đằng sau việc kê biên này là một âm mưu đen tối.
Tạ Phong Tần
______________
Khoản 3 Điều 6 Pháp lệnh Thi hành án Dân sự quy định:
"Căn cứ vào quyết định thi hành án, Chấp hành viên định cho người phải thi hành án thời hạn không quá ba mươi ngày, kể từ ngày nhận được quyết định thi hành án để tự nguyện thi hành, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 của Pháp lệnh này.".
Điều 34. Thông báo về thi hành án 1. Các quyết định, giấy báo, giấy triệu tập về thi hành án phải được thông báo cho người được thi hành án, người phải thi hành án, người có quyền, nghĩa vụ liên quan. Người được thông báo có nghĩa vụ nhận thông báo và chịu trách nhiệm về việc cố tình không nhận thông báo. 2. Việc thông báo được thực hiện bằng các hình thức sau đây: A) Chấp hành viên, cán bộ thi hành án giao trực tiếp các giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này cho người được thông báo. Trong trường hợp có khó khăn trong việc giao trực tiếp thì việc thông báo được thực hiện bằng thư bảo đảm qua đường bưu điện. Nếu người được thông báo vắng mặt thì các giấy tờ về thi hành án được giao cho Thủ trưởng cơ quan nơi người đó công tác hoặc cán bộ tư pháp cấp xã hoặc người thân thích có năng lực hành vi dân sự đầy đủ cùng sống trong một gia đình nhận thay. Người nhận thay phải cam kết chuyển kịp thời, đúng thời gian quy định đến tận tay cho người được thông báo. Việc giao, nhận thông báo phải được ký xác nhận; B) Trong trường hợp không thể thực hiện được việc thông báo quy định tại điểm a khoản này thì phải niêm yết công khai bản chính thông báo tại trụ sở Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người được thông báo và tại nơi ở của người được thông báo nếu xác định được nơi ở cụ thể của người đó. Việc niêm yết công khai phải được lập biên bản, ghi rõ ngày, tháng, năm niêm yết, nội dung thông báo và người thực hiện niêm yết, có xác nhận của chính quyền địa phương; C) Trong trường hợp không thể thực hiện việc thông báo theo quy định tại điểm a khoản này hoặc việc niêm yết công khai theo quy định tại điểm b khoản này không có kết quả thì thông báo liên tiếp hai lần trên báo, đài phát thanh hoặc đài truyền hình của trung ương hoặc của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nếu xác định đương sự đang ở tại địa phương đó. Khi thực hiện việc thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng, cơ quan báo, đài phải có văn bản xác nhận đã thực hiện xong việc thông báo và gửi Cơ quan thi hành án để lưu hồ sơ thi hành án. 3. Người có nghĩa vụ thực hiện việc thông báo không làm đúng trách nhiệm của mình thì tuỳ theo mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra mà có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Điểm 2.2 Công văn số 404/TP-THA ngày 24/02/2005 của Bộ Tư pháp hướng dẫn nghiệp vụ thi hành án dân sự như sau: "Khi tiến hành niêm yết công khai, Chấp hành viên cần ấn định thời gian nhất định (kể từ ngày niêm yết) để người được thông báo thực hiện các quyền, nghĩa vụ của họ. Ví dụ: Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày niêm yết, người phải thi hành án phải đến cơ quan thi hành án để giải quyết việc thi hành án. Việc ấn định thời gian bao nhiêu lâu, cần căn cứ vào từng vụ việc cụ thể, nhưng phải đảm bảo cho người được thông báo biết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ theo thông báo.".
TÂM HỒN CAO THƯỢNG ( 3 )
10.- Em bé quét mồ hóng
Ngày mồng một tháng mười một
Chiều qua tôi sang trường Nữ Học để đưa cho cô giáo em Xynvya bản tiểu truyện "Cậu bé thành Pađôva" mà cô muốn xem. Trong trường có tới 700 nữ sinh. Khi tôi đến học trò đang ra về, ai nấy đều hớn hở vì được nghỉ mấy ngày nhân dịp lễ "Chư Thánh".
Đối cửa trường, bên kia đường cái, có một đứa bé quét mồ hóng, chân tay quần áo đen thủi, đứng quay vào tường, gục đầu vào cánh tay khóc nức nở.
Hai ba cô học trò lớp hai lại gần hỏi tại sao, nhưng nó cứ khóc và không trả lời.
Bọn học trò lại hỏi :
_ Anh có việc gì? Sao lại đứng đây mà khóc?
Nó bèn nhấc cánh tay để lộ một gương mặt hiền lành và nói đi quét mồ hóng từ sáng đến lúc ấy được 3 hào, vô ý bỏ vào túi thủng, tiền rơi mất cả. Nó không dám về sợ chủ đánh.
Nói xong lại tru lên khóc và gục mặt vào cánh tay như một kẻ chán đời.
Lũ học trò bé quay lại nhìn nhau, cho là quan trọng lắm. Một bọn khác cũng xúm lại : bé có ,lớn có, con nhà nghèo, con nhà giàu có, thẩy đều cắp cặp trong tay. Một cô trong bọn, người đã lớn và trên mũ có gài chiếc lông xanh, móc trong túi ra hai xu, bảo chị em :
_ Tôi còn có hai xu. Chúng ta quyên vậy.
Cô áo đỏ nói :
_ Tôi cũng có hai xu. Trong bọn ta, làm gì lại chả thu được ba hào.
Nói xong, hai cô hô hào :
_ Chị Amêlya, chị Lighya, chị Anna ơi ! Mỗi chị một xu! Chị nào có xu nữa không?
Mấy cô đem tiền định mua vở và mua hoa, thấy thế cũng vui lòng bới ra cho. Vài em bé cho cả tiền kẽm. Cô mũ gài lông xanh nhặt tiền và đếm to :
_ Tám , mười, mười lăm ! Còn thiếu nhiều !
Một thiếu nữ nghiêm trang có lẽ là cô trợ giáo đi qua thấy thế, cho một hào. Cả bọn đều vỗ tay. Còn thiếu năm xu nữa.
Một em bé reo :
_ Kìa các chị lớp bốn đã đến, các chị ấy có nhiều xu !
Quả nhiên, bọn học trò lớp bốn đến và bỏ nhiều tiền. Bấy giờ, có tới trăm cô nữ sinh đứng xúm xít vòng trong vòng ngoài, vây chặt đứa bé, bày ra một cảnh đẹp mắt vô cùng : Một cậu bé lọ lem điểm giữa các cô gái xinh tươi, làn tóc phất phơ , áo mầu rực rỡ.
Ba hào đã đủ, nhưng tiền vẫn ném vào. Mấy em bé không tiền cũng cố len vào cho vài chùm hoa vì các em cũng muốn dự vào việc phúc.
Chợt người gác trường kêu to :
_ Bà Đốc !
Các cô chạy tán toạn như một đàn chim sẻ bay vù.
Còn trơ lại thằng bé quét mồ hóng đứng lau nước mắt. Hai tay nó không những đầy xu mà ở khuy áo, miệng túi và trên mũ còn giắt bao nhiêu là hoa ! Tiền nhiều, hoa đẹp, cậu bé bây giờ thấy mình sung sướng như một ông Hoàng, vừa đi vừa hát !...
11. Người bán than và ông quý phái
Thứ hai, ngày mồng 7
Carlô Nôbix lúc nào cũng kiêu hãnh vì sinh ra ở nơi quyền quý và giàu có. Cha anh vẻ người phong nhã, đứng đắn, trán rộng, râu đen, thường đưa anh đến trường.
Sáng qua, Carlô cãi nhau với Betty là con một người bán than. Cũng lý, anh chẳng tìm được lời gì, phát cáu nói :
_ Bố mày là đồ bần tiện !
Betty đỏ mặt, không nói được nữa, nước mắt chạy quanh.
Trưa về, Betty kể lại cho cha hay. Buổi chiều, ông bố lập tức ra trường phàn nàn với thầy giáo. Ông ta đang phân trần thì theo lệ thường, ông Nôbix cũng vừa đến cổng và cởi áo khoác cho con. Nghe thấy có người nói đến tên mình, ông tiến vào xem có việc gì.
Ông Perbôni nói :
_ Kìa ông Nôbix đã đến ! Vừa khéo ! Ông này đang đến phàn nàn vì Carlô đã mắng con ông ấy bằng câu "Bố mày là đồ bần tiện!"
Ông Carlô cau mày và hơi đổi sắc mặt, quay lại hỏi con :
_ Có thực con đã nói thế ?
Carlô đứng ngây như gỗ, cúi đầu im lặng.
Ông Carlô xin phép dắt con đến chỗ Betty và bảo :
_ Con xin lỗi anh Betty đi !
_ Thưa ngài xin thôi !
Người hàng than nói thế và toan chạy vào ngăn lại, nhưng ông quý phái không nghe, cứ bắt con xin lỗi :
_ Con nhắc lại câu này : Anh Betty ơi ! Tôi xin lỗi anh về lời bất nhã và vô ý thức mà tôi đã chót nói phạm đến cha anh, người mà cha tôi rất lấy làm hân hạnh được bắt tay.
Không dám ngẩng mặt, Carlô cứ nguyên văn nhắc lại những câu cha vừa dạy bằng giọng thấp.
Rồi ông Nôbix đưa tay cho người bán than bắt một cách rất nồng nàn.
Bắt tay xong "Bá tước" quay lại nói với thầy giáo.
_ Thưa ngài, xin ngài làm ơn cho hai đứa trẻ này ngồi liền nhau.
Ông Perbôni đặt luôn Betty ngồi cạnh Carlô. Khi chúng đã yên chỗ, ông Carlô chào và trở ra.
Ông hàng than đứng lại một lúc, bâng khuâng, do dự. Ông ngắm hai trẻ ngồi sánh vai nhau, rồi chẳng nói chẳng rằng, ông chạy lại toan ôm lấy Carlô, song đến nơi ông bỗng dừng lại, đành lấy bàn tay chuối hột sẻ vuốt tóc anh Carlô rồi ra thẳng.
Thầy giáo bảo chúng tôi :
_ Các con hãy nhớ lấy tấn kịch mà các con vừa xem. Đó là một bài học hay nhất trong năm.
12. Mẹ tôi
Thứ năm, ngày mồng 10
Sáng nay cô giáo Đencati lại chơi, cha tôi nhận thấy tôi đã nói một câu vô lễ với mẹ tôi. Vì thế cha tôi răn tôi bằng lá thơ sau này, đọc rất cảm động.
" Trước mặt cô giáo của em con, con đã tỏ ra vô lễ với mẹ con. Enricô ơi ! Lần sau không được thế nữa ! Thái độ hỗn hào của con đã xuyên thấu trái tim cha như một mũi dao. Cha còn nhớ mấy năm trước đây, mẹ con đã thức suốt đêm ở cạnh giường con, nghe hơi con thở, mẹ con đã lo lắng võ người và mỗi khi nghĩ đến nỗi phải "bỏ" con thì lại sụt sùi. Con ơi ! Con nên nghĩ đến những lúc ấy và không nên tệ với mẹ con, một người mẹ sẽ sẵn lòng đem một năm hạnh phúc của mình để chuộc một giờ đau đớn cho con, một người mẹ sẽ vui lòng đi ăn xin để nuôi con và sẵn lòng hy sinh tính mệnh để cứu con sống ! Con ơi ! Trong đời con, con sẽ có những ngày buồn rầu, thảm đạm, nhưng cái ngày buồn thảm nhất, chính là ngày con mất mẹ con.
Rồi đây, con sẽ trưởng thành, những cuộc phấn đấu sẽ rèn con nên người mạnh mẽ. Con sẽ không bao giờ quên được hình ảnh mẹ con và con sẽ ước gì lại được nghe thấy tiếng êm ái và trông thấy nét mặt hiền từ của mẹ con, ví dù lớn đến mực nào, khoẻ đến mực nào, con vẫn thấy là một đứa trẻ chơ vơ và yếu đuối. Con sẽ hồi tưởng lại những lúc đã làm cho mẹ con phải mếch lòng mà con buồn. Lòng hối hận sẽ cắn rứt con. Hình ảnh dịu dàng và từ ái của mẹ con sẽ làm cho con thêm rầu rĩ. Con nên nhớ rằng lòng hiếu thảo là một bổn phận thiêng liêng của con người. Kẻ nào giày xéo lên chữ hiếu là kẻ khốn nạn. Quân giết người nếu biết tôn kính cha mẹ, cũng còn một điểm thành thực trong tâm ; con người dù sang trọng tuyệt vời, nếu làm rầu lòng mẹ, xúc phạm đến mẹ, cũng là kẻ không có nhân cách.
Enricô ơi ! Con van mẹ con đi, để mẹ con hôn con cho cái hôn ấy xoá sách vết vô ơn ở trên trán con. Con ơi ! Lòng cha vẫn yêu con, vì con là mối hy vọng quý báu nhất đời của cha, nhưng cha thà không con còn hơn là có đứa con ở bạc với mẹ !"
Cha con.
13.- Học trò nghèo
Chủ nhật, ngày 13
Cha tôi đã thứ lỗi cho tôi rồi, nhưng lòng tôi vẫn buồn nên chiều nay mẹ tôi cho tôi đi chơi với người gác cổng.
Khi chúng tôi đi qua một cái xe bò đỗ trước một cửa hàng kia, tôi thấy có tiếng người gọi tôi. Quay lại thì ra anh Côretti bạn học tôi. Anh mặc cái áo dài da rái cá và đội cái mũ nồi da mèo. Mồ hôi ướt đầm nhưng nét vui tươi vẫn lộ trên khuôn mặt, anh đang vác trên vai một bó củi nặng. Một người đàn ông đứng trên xe chuyển củi cho anh mang vào hàng. Anh xếp đống rồi lại ra xe. Tôi hỏi :
_ Anh làm gì thế ?
Anh vỗ vào bó củi trên vai, đáp :
_ Anh coi đây thì rõ. Tôi vừa làm vừa học bài anh ạ.
Rồi anh vai vừa vác củi, miệng vừa lẩm bẩm :
_ Người ta gọi sự biến hoá của tiếng động từ là những sự thay đổi của tiếng ấy về số, và về các ngôi...
Anh vừa ném cùi vào đống vừa đọc :
_ Tuỳ theo thì của việc làm...
Rồi lộn ra xe lấy củi, anh đọc tiếp :
_ Và tuỳ theo cách của việc làm ...
Đó, anh học bài văn phạm để đọc hôm sau.
Anh hỏi tôi :
_ Anh xem tôi lợi dụng thời giờ như thế có được không? Cha tôi và người ở thì đi giao hàng, mẹ tôi thì ốm, tất đến việc tôi phải dở xe củi. Tuy nhiên, việc làm vẫn không ngăn trở việc học bài. Hôm nay chúng ta phải bài khó quá ! Tôi nhai mãi không thuộc.
Anh quay lại nói với người kéo xe bò :
_ 7 giờ cha tôi về bác sẽ đến lấy tiền.
Người đánh xe đi. Anh rủ tôi :
_ Anh vào chơi với tôi một tí.
Tôi vào trong một gian rộng xếp đầy củi thanh và củi bó, cạnh cửa có một cái cân.
Anh nói tiếp :
_ Hôm nay nhà tôi bận rộn quá. Tôi phải làm bài từng câu vụn, từng đoạn con. Lúc nãy, đang viết thì có người gọi mua hàng... Bán xong, vào vừa cầm bút thì người xe củi đến. Từ sáng đến giờ tôi đã ra chợ củi ở bãi Vênêzya hai lần rồi. Chân mỏi quá mà tay thì phồng lên. Bây giờ mà phải vẽ thì đến chịu.
Anh vừa nói vừa quét những lá khô rải rác trên thềm.
Tôi hỏi :
_ Anh làm bài ở chỗ nào ?
_ Ở trong này. Anh vào coi.
Anh đưa tôi vào gian sau cửa hàng là chỗ vừa làm buồng ăn vừa làm bếp. Trong một góc có cái bàn trên bày mấy quyển sách và vở bài đang làm dở. Anh nói :
_ Câu hỏi thứ hai hiện còn bỏ trống : Người ta dùng da thuộc để làm giày dép, cương ngựa...
Bây giờ tôi viết thêm : làm vali.
Rồi anh cầm bút viết chữ rất tốt.
Chợt có tiếng hỏi ở ngoài hàng :
_ Có ai bán hàng không ?
Đó là một người đàn bà đến mua củi.
_ Có ! Tôi đây.
Anh vội thưa, chạy ra cân củi, nhận tiền, biên sổ rồi vừa trở vào vừa nói một mình :
_ Không biết họ có để yên cho mình làm hết bài không ?
Xong anh ngồi viết nối : làm hòm, làm túi đạn.
Viết đến đây anh hốt hoảng kêu :
_ Chết ! Hỏng cả ấm cà phê !
Rồi anh chạy lại lò, nhắc ấm ra, nói :
_ Đây là cà phê của mẹ tôi, anh ạ. Hai ta cùng mang vào đi ! Thấy anh chắc mẹ tôi sẽ vui lòng... A ! Tôi còn phải biên thêm gì nữa ở dưới chữ : túi đạn không ? Kể thì còn nhiều thứ nữa, nhưng tôi chưa kịp nghĩ ra... Mời anh vào đây...
Bạn tôi mở cửa, chúng tôi vào chỗ mẹ anh nằm. Bà nằm trên một cái giường rộng đầu bịt khăn vuông trắng.
_ Thưa mẹ, cà phê đây ạ.
Nói xong, anh đưa mắt chỉ tôi và nói :
_ Đây là bạn học của con.
Bà nói :
_ Quí hoá quá ! Đến thăm kẻ ốm là một điều hay cậu ạ.
Anh Côretti nắn lại gối, kéo lại chăn cho mẹ, thêm lửa trong lò và đuổi con mèo ngồi chồm hổm trên mặt tủ. Mẹ uống xong, anh đỡ chén và hỏi :
_ Mẹ không cần gì nữa chứ ? Mẹ đã uống hai thìa thuốc ho chưa ? Dùng hết, con sẽ ra hiệu lấy. Củi đã xếp đầu vào đấy cả rồi. Đến bốn giờ con sẽ nướng thịt như lời mẹ dặn và khi nào người hàng mỡ đi qua, con sẽ trả 8 xu. Thưa mẹ, mẹ cứ yên tâm. Mọi việc con sẽ làm chu đáo cả.
Bà hàng than nói :
_ Ngoan lắm ! Con tôi chẳng sót việc gì. Tội nghiệp !...
Nhân tiện anh Côretti lại chỉ cho tôi xem bức ảnh cha anh treo ở tường, ông vận nhung phục, ngực dính Quận công bội tinh, khuôn mặt giống anh như đúc, mắt sáng, miệng tươi.
Chúng tôi lộn ra phòng ăn. Côretti bỗng reo to :
_ Tôi tìm thấy rồi !
Rồi anh chạy lại biên thêm vào vở bài : người ta cũng làm yên ngựa bằng da nữa.
Anh nói tiếp :
_ Thôi, còn mấy câu hỏi nữa để đến khuya sẽ làm... Anh Enricô ơi ! Anh sung sướng quá, anh có đủ thời giờ học, viết và thời giờ đi chơi.
Luôn luôn vui vẻ và lanh lẹ, anh đưa tôi ra ngoài hàng. Anh lấy những thanh củi đặt lên bàn, cưa mỗi thanh hai nhát đứt đôi. Rồi anh bảo tôi :
_ Đây là ngón võ khoẻ gấp vạn món thể thao "co và duỗi cánh tay" ! Tôi muốn cắt hết đống củi này trước khi cha tôi về, tất cha tôi sẽ hài lòng lắm ; nhưng khốn thay sau buổi kéo cưa như thế những chữ t và l tôi sẽ viết ra hình rắn cả, đúng như lời thầy giáo thường kêu. Nhưng tôi biết làm thế nào? Tôi sẽ thú thực với thầy : "Con vận động cánh tay nhiều quá, ngón tay thành ra tê cả!" Điều đó không ngại. Bây giờ tôi chỉ mong sao cho mẹ tôi chóng khỏi. Nhờ giời ! Hôm nay mẹ tôi đã khá nhiều ! Còn bài văn phạm, đến mai tôi sẽ dậy sớm học cũng kịp. A ! Kìa xe than đã về, tôi phải ra.
Một xe bò chất đầy bao đen đỗ trước cửa hàng. Anh chạy ra nói chuyện với người đánh xe xong, lộn vào bảo tôi :
_ Bây giờ tôi không thể giữ anh được nữa. Đến mai nhá ! Cảm ơn anh đã tạt vào thăm tôi. Tôi chúc anh đi chơi được vui vẻ, anh Enricô sung sướng của tôi !
Bắt tay tôi xong, anh chạy ra cõng từng bì than một, từ xe vào hàng, rồi lại từ hàng đi ra, nét mặt tươi tỉnh dưới chiếc mũ da mèo, ai trông thấy cũng phải chú ý.
" Enricô sung sướng"! - Lời bạn đã tặng tôi. - Nhưng không, anh Côretti bạn quí của tôi ơi ! Không ! Chính anh mới là người sung sướng vì anh vừa làm vừa hoc, và anh có ích cho cha mẹ hơn tôi, vì anh đảm đang và giỏi gấp trăm tôi !
Ngày mồng một tháng mười một
Chiều qua tôi sang trường Nữ Học để đưa cho cô giáo em Xynvya bản tiểu truyện "Cậu bé thành Pađôva" mà cô muốn xem. Trong trường có tới 700 nữ sinh. Khi tôi đến học trò đang ra về, ai nấy đều hớn hở vì được nghỉ mấy ngày nhân dịp lễ "Chư Thánh".
Đối cửa trường, bên kia đường cái, có một đứa bé quét mồ hóng, chân tay quần áo đen thủi, đứng quay vào tường, gục đầu vào cánh tay khóc nức nở.
Hai ba cô học trò lớp hai lại gần hỏi tại sao, nhưng nó cứ khóc và không trả lời.
Bọn học trò lại hỏi :
_ Anh có việc gì? Sao lại đứng đây mà khóc?
Nó bèn nhấc cánh tay để lộ một gương mặt hiền lành và nói đi quét mồ hóng từ sáng đến lúc ấy được 3 hào, vô ý bỏ vào túi thủng, tiền rơi mất cả. Nó không dám về sợ chủ đánh.
Nói xong lại tru lên khóc và gục mặt vào cánh tay như một kẻ chán đời.
Lũ học trò bé quay lại nhìn nhau, cho là quan trọng lắm. Một bọn khác cũng xúm lại : bé có ,lớn có, con nhà nghèo, con nhà giàu có, thẩy đều cắp cặp trong tay. Một cô trong bọn, người đã lớn và trên mũ có gài chiếc lông xanh, móc trong túi ra hai xu, bảo chị em :
_ Tôi còn có hai xu. Chúng ta quyên vậy.
Cô áo đỏ nói :
_ Tôi cũng có hai xu. Trong bọn ta, làm gì lại chả thu được ba hào.
Nói xong, hai cô hô hào :
_ Chị Amêlya, chị Lighya, chị Anna ơi ! Mỗi chị một xu! Chị nào có xu nữa không?
Mấy cô đem tiền định mua vở và mua hoa, thấy thế cũng vui lòng bới ra cho. Vài em bé cho cả tiền kẽm. Cô mũ gài lông xanh nhặt tiền và đếm to :
_ Tám , mười, mười lăm ! Còn thiếu nhiều !
Một thiếu nữ nghiêm trang có lẽ là cô trợ giáo đi qua thấy thế, cho một hào. Cả bọn đều vỗ tay. Còn thiếu năm xu nữa.
Một em bé reo :
_ Kìa các chị lớp bốn đã đến, các chị ấy có nhiều xu !
Quả nhiên, bọn học trò lớp bốn đến và bỏ nhiều tiền. Bấy giờ, có tới trăm cô nữ sinh đứng xúm xít vòng trong vòng ngoài, vây chặt đứa bé, bày ra một cảnh đẹp mắt vô cùng : Một cậu bé lọ lem điểm giữa các cô gái xinh tươi, làn tóc phất phơ , áo mầu rực rỡ.
Ba hào đã đủ, nhưng tiền vẫn ném vào. Mấy em bé không tiền cũng cố len vào cho vài chùm hoa vì các em cũng muốn dự vào việc phúc.
Chợt người gác trường kêu to :
_ Bà Đốc !
Các cô chạy tán toạn như một đàn chim sẻ bay vù.
Còn trơ lại thằng bé quét mồ hóng đứng lau nước mắt. Hai tay nó không những đầy xu mà ở khuy áo, miệng túi và trên mũ còn giắt bao nhiêu là hoa ! Tiền nhiều, hoa đẹp, cậu bé bây giờ thấy mình sung sướng như một ông Hoàng, vừa đi vừa hát !...
11. Người bán than và ông quý phái
Thứ hai, ngày mồng 7
Carlô Nôbix lúc nào cũng kiêu hãnh vì sinh ra ở nơi quyền quý và giàu có. Cha anh vẻ người phong nhã, đứng đắn, trán rộng, râu đen, thường đưa anh đến trường.
Sáng qua, Carlô cãi nhau với Betty là con một người bán than. Cũng lý, anh chẳng tìm được lời gì, phát cáu nói :
_ Bố mày là đồ bần tiện !
Betty đỏ mặt, không nói được nữa, nước mắt chạy quanh.
Trưa về, Betty kể lại cho cha hay. Buổi chiều, ông bố lập tức ra trường phàn nàn với thầy giáo. Ông ta đang phân trần thì theo lệ thường, ông Nôbix cũng vừa đến cổng và cởi áo khoác cho con. Nghe thấy có người nói đến tên mình, ông tiến vào xem có việc gì.
Ông Perbôni nói :
_ Kìa ông Nôbix đã đến ! Vừa khéo ! Ông này đang đến phàn nàn vì Carlô đã mắng con ông ấy bằng câu "Bố mày là đồ bần tiện!"
Ông Carlô cau mày và hơi đổi sắc mặt, quay lại hỏi con :
_ Có thực con đã nói thế ?
Carlô đứng ngây như gỗ, cúi đầu im lặng.
Ông Carlô xin phép dắt con đến chỗ Betty và bảo :
_ Con xin lỗi anh Betty đi !
_ Thưa ngài xin thôi !
Người hàng than nói thế và toan chạy vào ngăn lại, nhưng ông quý phái không nghe, cứ bắt con xin lỗi :
_ Con nhắc lại câu này : Anh Betty ơi ! Tôi xin lỗi anh về lời bất nhã và vô ý thức mà tôi đã chót nói phạm đến cha anh, người mà cha tôi rất lấy làm hân hạnh được bắt tay.
Không dám ngẩng mặt, Carlô cứ nguyên văn nhắc lại những câu cha vừa dạy bằng giọng thấp.
Rồi ông Nôbix đưa tay cho người bán than bắt một cách rất nồng nàn.
Bắt tay xong "Bá tước" quay lại nói với thầy giáo.
_ Thưa ngài, xin ngài làm ơn cho hai đứa trẻ này ngồi liền nhau.
Ông Perbôni đặt luôn Betty ngồi cạnh Carlô. Khi chúng đã yên chỗ, ông Carlô chào và trở ra.
Ông hàng than đứng lại một lúc, bâng khuâng, do dự. Ông ngắm hai trẻ ngồi sánh vai nhau, rồi chẳng nói chẳng rằng, ông chạy lại toan ôm lấy Carlô, song đến nơi ông bỗng dừng lại, đành lấy bàn tay chuối hột sẻ vuốt tóc anh Carlô rồi ra thẳng.
Thầy giáo bảo chúng tôi :
_ Các con hãy nhớ lấy tấn kịch mà các con vừa xem. Đó là một bài học hay nhất trong năm.
12. Mẹ tôi
Thứ năm, ngày mồng 10
Sáng nay cô giáo Đencati lại chơi, cha tôi nhận thấy tôi đã nói một câu vô lễ với mẹ tôi. Vì thế cha tôi răn tôi bằng lá thơ sau này, đọc rất cảm động.
" Trước mặt cô giáo của em con, con đã tỏ ra vô lễ với mẹ con. Enricô ơi ! Lần sau không được thế nữa ! Thái độ hỗn hào của con đã xuyên thấu trái tim cha như một mũi dao. Cha còn nhớ mấy năm trước đây, mẹ con đã thức suốt đêm ở cạnh giường con, nghe hơi con thở, mẹ con đã lo lắng võ người và mỗi khi nghĩ đến nỗi phải "bỏ" con thì lại sụt sùi. Con ơi ! Con nên nghĩ đến những lúc ấy và không nên tệ với mẹ con, một người mẹ sẽ sẵn lòng đem một năm hạnh phúc của mình để chuộc một giờ đau đớn cho con, một người mẹ sẽ vui lòng đi ăn xin để nuôi con và sẵn lòng hy sinh tính mệnh để cứu con sống ! Con ơi ! Trong đời con, con sẽ có những ngày buồn rầu, thảm đạm, nhưng cái ngày buồn thảm nhất, chính là ngày con mất mẹ con.
Rồi đây, con sẽ trưởng thành, những cuộc phấn đấu sẽ rèn con nên người mạnh mẽ. Con sẽ không bao giờ quên được hình ảnh mẹ con và con sẽ ước gì lại được nghe thấy tiếng êm ái và trông thấy nét mặt hiền từ của mẹ con, ví dù lớn đến mực nào, khoẻ đến mực nào, con vẫn thấy là một đứa trẻ chơ vơ và yếu đuối. Con sẽ hồi tưởng lại những lúc đã làm cho mẹ con phải mếch lòng mà con buồn. Lòng hối hận sẽ cắn rứt con. Hình ảnh dịu dàng và từ ái của mẹ con sẽ làm cho con thêm rầu rĩ. Con nên nhớ rằng lòng hiếu thảo là một bổn phận thiêng liêng của con người. Kẻ nào giày xéo lên chữ hiếu là kẻ khốn nạn. Quân giết người nếu biết tôn kính cha mẹ, cũng còn một điểm thành thực trong tâm ; con người dù sang trọng tuyệt vời, nếu làm rầu lòng mẹ, xúc phạm đến mẹ, cũng là kẻ không có nhân cách.
Enricô ơi ! Con van mẹ con đi, để mẹ con hôn con cho cái hôn ấy xoá sách vết vô ơn ở trên trán con. Con ơi ! Lòng cha vẫn yêu con, vì con là mối hy vọng quý báu nhất đời của cha, nhưng cha thà không con còn hơn là có đứa con ở bạc với mẹ !"
Cha con.
13.- Học trò nghèo
Chủ nhật, ngày 13
Cha tôi đã thứ lỗi cho tôi rồi, nhưng lòng tôi vẫn buồn nên chiều nay mẹ tôi cho tôi đi chơi với người gác cổng.
Khi chúng tôi đi qua một cái xe bò đỗ trước một cửa hàng kia, tôi thấy có tiếng người gọi tôi. Quay lại thì ra anh Côretti bạn học tôi. Anh mặc cái áo dài da rái cá và đội cái mũ nồi da mèo. Mồ hôi ướt đầm nhưng nét vui tươi vẫn lộ trên khuôn mặt, anh đang vác trên vai một bó củi nặng. Một người đàn ông đứng trên xe chuyển củi cho anh mang vào hàng. Anh xếp đống rồi lại ra xe. Tôi hỏi :
_ Anh làm gì thế ?
Anh vỗ vào bó củi trên vai, đáp :
_ Anh coi đây thì rõ. Tôi vừa làm vừa học bài anh ạ.
Rồi anh vai vừa vác củi, miệng vừa lẩm bẩm :
_ Người ta gọi sự biến hoá của tiếng động từ là những sự thay đổi của tiếng ấy về số, và về các ngôi...
Anh vừa ném cùi vào đống vừa đọc :
_ Tuỳ theo thì của việc làm...
Rồi lộn ra xe lấy củi, anh đọc tiếp :
_ Và tuỳ theo cách của việc làm ...
Đó, anh học bài văn phạm để đọc hôm sau.
Anh hỏi tôi :
_ Anh xem tôi lợi dụng thời giờ như thế có được không? Cha tôi và người ở thì đi giao hàng, mẹ tôi thì ốm, tất đến việc tôi phải dở xe củi. Tuy nhiên, việc làm vẫn không ngăn trở việc học bài. Hôm nay chúng ta phải bài khó quá ! Tôi nhai mãi không thuộc.
Anh quay lại nói với người kéo xe bò :
_ 7 giờ cha tôi về bác sẽ đến lấy tiền.
Người đánh xe đi. Anh rủ tôi :
_ Anh vào chơi với tôi một tí.
Tôi vào trong một gian rộng xếp đầy củi thanh và củi bó, cạnh cửa có một cái cân.
Anh nói tiếp :
_ Hôm nay nhà tôi bận rộn quá. Tôi phải làm bài từng câu vụn, từng đoạn con. Lúc nãy, đang viết thì có người gọi mua hàng... Bán xong, vào vừa cầm bút thì người xe củi đến. Từ sáng đến giờ tôi đã ra chợ củi ở bãi Vênêzya hai lần rồi. Chân mỏi quá mà tay thì phồng lên. Bây giờ mà phải vẽ thì đến chịu.
Anh vừa nói vừa quét những lá khô rải rác trên thềm.
Tôi hỏi :
_ Anh làm bài ở chỗ nào ?
_ Ở trong này. Anh vào coi.
Anh đưa tôi vào gian sau cửa hàng là chỗ vừa làm buồng ăn vừa làm bếp. Trong một góc có cái bàn trên bày mấy quyển sách và vở bài đang làm dở. Anh nói :
_ Câu hỏi thứ hai hiện còn bỏ trống : Người ta dùng da thuộc để làm giày dép, cương ngựa...
Bây giờ tôi viết thêm : làm vali.
Rồi anh cầm bút viết chữ rất tốt.
Chợt có tiếng hỏi ở ngoài hàng :
_ Có ai bán hàng không ?
Đó là một người đàn bà đến mua củi.
_ Có ! Tôi đây.
Anh vội thưa, chạy ra cân củi, nhận tiền, biên sổ rồi vừa trở vào vừa nói một mình :
_ Không biết họ có để yên cho mình làm hết bài không ?
Xong anh ngồi viết nối : làm hòm, làm túi đạn.
Viết đến đây anh hốt hoảng kêu :
_ Chết ! Hỏng cả ấm cà phê !
Rồi anh chạy lại lò, nhắc ấm ra, nói :
_ Đây là cà phê của mẹ tôi, anh ạ. Hai ta cùng mang vào đi ! Thấy anh chắc mẹ tôi sẽ vui lòng... A ! Tôi còn phải biên thêm gì nữa ở dưới chữ : túi đạn không ? Kể thì còn nhiều thứ nữa, nhưng tôi chưa kịp nghĩ ra... Mời anh vào đây...
Bạn tôi mở cửa, chúng tôi vào chỗ mẹ anh nằm. Bà nằm trên một cái giường rộng đầu bịt khăn vuông trắng.
_ Thưa mẹ, cà phê đây ạ.
Nói xong, anh đưa mắt chỉ tôi và nói :
_ Đây là bạn học của con.
Bà nói :
_ Quí hoá quá ! Đến thăm kẻ ốm là một điều hay cậu ạ.
Anh Côretti nắn lại gối, kéo lại chăn cho mẹ, thêm lửa trong lò và đuổi con mèo ngồi chồm hổm trên mặt tủ. Mẹ uống xong, anh đỡ chén và hỏi :
_ Mẹ không cần gì nữa chứ ? Mẹ đã uống hai thìa thuốc ho chưa ? Dùng hết, con sẽ ra hiệu lấy. Củi đã xếp đầu vào đấy cả rồi. Đến bốn giờ con sẽ nướng thịt như lời mẹ dặn và khi nào người hàng mỡ đi qua, con sẽ trả 8 xu. Thưa mẹ, mẹ cứ yên tâm. Mọi việc con sẽ làm chu đáo cả.
Bà hàng than nói :
_ Ngoan lắm ! Con tôi chẳng sót việc gì. Tội nghiệp !...
Nhân tiện anh Côretti lại chỉ cho tôi xem bức ảnh cha anh treo ở tường, ông vận nhung phục, ngực dính Quận công bội tinh, khuôn mặt giống anh như đúc, mắt sáng, miệng tươi.
Chúng tôi lộn ra phòng ăn. Côretti bỗng reo to :
_ Tôi tìm thấy rồi !
Rồi anh chạy lại biên thêm vào vở bài : người ta cũng làm yên ngựa bằng da nữa.
Anh nói tiếp :
_ Thôi, còn mấy câu hỏi nữa để đến khuya sẽ làm... Anh Enricô ơi ! Anh sung sướng quá, anh có đủ thời giờ học, viết và thời giờ đi chơi.
Luôn luôn vui vẻ và lanh lẹ, anh đưa tôi ra ngoài hàng. Anh lấy những thanh củi đặt lên bàn, cưa mỗi thanh hai nhát đứt đôi. Rồi anh bảo tôi :
_ Đây là ngón võ khoẻ gấp vạn món thể thao "co và duỗi cánh tay" ! Tôi muốn cắt hết đống củi này trước khi cha tôi về, tất cha tôi sẽ hài lòng lắm ; nhưng khốn thay sau buổi kéo cưa như thế những chữ t và l tôi sẽ viết ra hình rắn cả, đúng như lời thầy giáo thường kêu. Nhưng tôi biết làm thế nào? Tôi sẽ thú thực với thầy : "Con vận động cánh tay nhiều quá, ngón tay thành ra tê cả!" Điều đó không ngại. Bây giờ tôi chỉ mong sao cho mẹ tôi chóng khỏi. Nhờ giời ! Hôm nay mẹ tôi đã khá nhiều ! Còn bài văn phạm, đến mai tôi sẽ dậy sớm học cũng kịp. A ! Kìa xe than đã về, tôi phải ra.
Một xe bò chất đầy bao đen đỗ trước cửa hàng. Anh chạy ra nói chuyện với người đánh xe xong, lộn vào bảo tôi :
_ Bây giờ tôi không thể giữ anh được nữa. Đến mai nhá ! Cảm ơn anh đã tạt vào thăm tôi. Tôi chúc anh đi chơi được vui vẻ, anh Enricô sung sướng của tôi !
Bắt tay tôi xong, anh chạy ra cõng từng bì than một, từ xe vào hàng, rồi lại từ hàng đi ra, nét mặt tươi tỉnh dưới chiếc mũ da mèo, ai trông thấy cũng phải chú ý.
" Enricô sung sướng"! - Lời bạn đã tặng tôi. - Nhưng không, anh Côretti bạn quí của tôi ơi ! Không ! Chính anh mới là người sung sướng vì anh vừa làm vừa hoc, và anh có ích cho cha mẹ hơn tôi, vì anh đảm đang và giỏi gấp trăm tôi !
Thứ Hai, 2 tháng 3, 2009
Bà con nông dân mình bị cướp đất
Đã nhủ thầm rằng thì là không bàn chuyện quốc sự nữa, vừa tức mà chẳng được cái quái gì, có khi lại mang vạ vào thân, Thế nhưng đọc bài báo của nhà báo Võ đức Danh lại thấy ức không chịu được. Chính phủ ở đâu ? Hay nước ta đã trở lại thời kỳ thập nhị sứ quân rồi ?
THƯ SÀI GÒN
Võ Đắc Danh
THƯ SÀI GÒN
Võ Đắc Danh
Kính gởi anh Nguyễn Trí Huân !
Trước hết, xin cảm ơn anh, cảm ơn báo Văn Nghệ đã đăng bút ký "Canh bạc" của tôi trong số báo tuần qua. Tại sao tôi phải cảm ơn ? Là bởi sau chuyến đi thực tế ở Đức Hòa, bức xúc trước thảm trạng bà con nông dân mình bị cướp đất, tôi tìm gặp một số bạn bè bè đồng nghiệp, đang là những cây bút có uy tín của những tờ báo lớn ở Sài Gòn với hy vọng cùng nhau góp một tiếng nói để giúp dân.
Nhưng các bạn tôi đều thở dài, họ nói ban biên tập của họ không cho can thiệp về chuyện đất đai nữa, dù họ đã đề xuất nhiều lần, họ nói có một "ông" nào đó đã ra lệnh miệng cho các tổng biên tập không được can thiệp vào chuyện đất đai, sợ nông dân vịn vào những bài báo ấy để biểu tình (bây giờ gọi là "khiếu kiện đông người").
Chính vì vậy mà tôi rất cảm ơn anh vì anh đã cho đăng "Ván Bài Quy Họach". Khi được tin bài đã lên trang, tôi nhờ anh Huyến gởi cho tôi hai trăm số báo để tôi chuyển xuống cho bà con ở Đức Hòa. Bà con mừng lắm, họ chuyền cho nhau đọc, họ gởi cho cán bộ xã, cán bộ huyện, cán bộ tỉnh và cả những công ty đang chiếm đất của họ. Chiều nay tôi nhận được thông tin: Thanh tra Chính phủ sắp xuống Đức Hòa. Nếu thông tin nầy chính xác thì quả là . . . " ông trời có mắt".
Thật ra, Đức Hòa chỉ là một trong hàng chục, hàng trăm câu chuyện nhức nhối của nông dân ở các tỉnh phía Nam hiện nay. Ở đâu có quy họach khu công nghiệp, khu đô thị thì ở đó có hàng trăm nông dân bị cướp đất. Cướp đất được núp dưới chiêu bài quy họach, được gọi là thu hồi đất, được gọi là giải tỏa, đền bù. Tôi vừa nhận được lá thư kêu cứu của một nông dân ở Nhơn Trạch, xin trích một đọan cho anh xem: " Xin hãy đến quê tôi: huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, không cần "sờ", chỉ đứng nhìn một vòng, quý vị sẽ thấy hàng hà bảng "Quy họach khu dân cư" dựng lên của hàng chục công ty nhảy vào xí đất, " đón gió" cầu Nhơn Trạch và đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Dây. Và lổn nhổn quảng cáo hàng ngày trên báo chí:
"Bùng nổ giao dịch, sinh lợi đột phá, đầu tư ít, sinh lợi nhiều".
Sinh lợi đột phá từ đâu vậy? Xin thưa: Từ việc chính quyền chạy theo yêu cầu của các nhà đầu tư, ép giá bồi thường rẻ mạt: Một mét vuông đất bằng bốn tô phở, rồi rao bán trên báo: Một mét vuông bằng 2,6 triệu đồng.
Tất cả bộ máy công quyền: Tỉnh ra quyết định thu hồi, huyện triển khai ép giá, xã ra quyết định và tiến hành cưỡng chế (tôi xin kèm bản sao các quyết định để làm bằng cớ). Người dân đi kiện từ năm 2006 đến nay chỉ nhận được kết quả: Trung ương trả về tỉnh, tỉnh trả về huyện, huyện im lặng để xã ra quyết định cưỡng chế.
Dân chúng tôi đã và đang đứng trước con đường: Mất ruộng, mất nhà, mất đường làm ăn, con cái thất học. Cầu mong quý báo mở chuyên đề trên báo cho chúng tôi góp ý với Bộ Tài nguyên môi trường và Chính phủ: Hãy cứu lấy dân !
HÙYNH VĂN SƠN - ấp Bình Phú, xã Long Tân, Nhơn Trạch, Đồng Nai
Lần theo những lá đơn kêu cứu của nông dân, tôi cùng với hai nhà văn kiêm nhà báo đi về Nhơn Trạch. Quả đúng như vậy, dọc theo những con đường quê xuyên qua đồng lúa, vườn cây vốn bao đời yên tĩnh, giờ nhan nhãn những bảng phối cảnh to đùng "Quy họach khu dân cư" của hàng chục doanh nghiệp từ Hà Nội đến Sài Gòn. Trên con đường rộng giữa trung tâm huyện lỵ Nhơn Trạch là tấm bảng quy họch khu thương mại - dịch vụ - nhà ở của công ty Thái Dương với diện tích 8,5 hecta đã được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt. Nhà văn Nguyễn Một nói: " Nếu chỉ có 8,5 hecta mà được làm dự án theo kiểu "lấy mỡ chuột chiên chuột", nghĩa là phân lô bán nền trên bảng vẽ rồi lấy tiền ấy để đầu tư cơ sở hạ tầng thì người nông dân ở đây cũng dư sức để làm, vậy thì tại sao phải cướp đất của nông dân để giao cho doanh nghiệp ?".
Hai từ cướp đất, anh Huân ạ, cách nay hai tháng, khi trả lời phỏng vấn của một đài phát thanh quốc tế, họ hỏi tôi: "Theo anh thì có phải hiện nay các doanh nghiệp đang dựa vào chủ trương quy họach các khu đô thị của nhà nước để cướp đất của nông dân? Tôi không hình dung nổi người nông dân sẽ đau đớn đến mức độ nào khi phải từ bỏ nhà cửa, ruộng vườn của họ để ra đi trong cảnh trắng tay". Lúc ấy, vì phải bảo vệ uy tín của nhà nước mình trước dư luận thế giới, tôi đã tìm cách quanh co khi trả lời câu hỏi ấy. Nhưng bây giờ, với anh thì tôi phải kể một sự thật đau lòng: Phía sau bảng quy họach của công ty Thái Dương là năm bảy người đàn bà đang ngồi co cụm trước một quán cóc ven đường, mặt mày đau đáu, những gương mặt khổ ải mà trong thời bao ấp người ta hay ví như “cái mặt bị mất sổ gạo". Nhưng họ không phải bị mất sổ gạo mà mất cả đất đai. Mười một hộ dân, những người chủ của 8,5 hecta đất nầy, họ đến đây khai khẩn đất đai từ hơn ba mươi năm về trước, đã làm nên nhà cửa, vườn tược. Thế rồi tỉnh Đồng Nai phê duyệt dự án cho công ty Thái Dương xây dựng khu nhà ở và khách sạn, nhà hàng, ký quyết định thu hồi đất và đền bù cho họ mỗi mét vuông 41 ngàn đồng, tương đương với bốn tô phở bình dân. Khi huyện Nhơn Trạch mời họ đến để trao quyết định thu hồi đất, người ta uất ức hỏi ông chủ tịch huyện rằng: "Nếu gia đình ông bị thu hồi đất và nhà đầu tư trả cho ông mỗi mét vuông bằng bốn tô phở, ông có chịu không ? Có bao giờ ông nghĩ đến chuyện số hộ dân bị cưỡng chế, giải tỏa sẽ sống bằng gì sau khi ăn hết bốn tô phở ?". Ông chủ tịch huyện im lặng. Người ta tưởng rằng, trong cái im lặng ấy, ông biết đau với nỗi đau của người nông dân mất đất, bởi dù sao, ông cũng từ nông dân mà ra, từng được nông dân trên mãnh đất nầy chở che, nuôi dưỡng. Nhưng tưởng vậy mà không phải vậy, chỉ mấy ngày sau, hội đồng cưỡng chế của huyện Nhơn Trạch gồm công an, bộ đội, viện kiểm sát, thanh tra . . . cùng với xe cứu thương, cứu hỏa kéo ra áng ngữ dọc theo mặt tiền khu đất để bảo vệ cho nhân viên công ty Thái Dương lái xe ủi và cầm cưa tràn vô, ủi sạch những rẩy khoai mì và cưa sạch vườn cây cổ thụ trước sự chứng kiến đầy phẩn nộ của hàng trăm người dân địa phương.
Kính thưa anh Trí Huân! Hành vi ấy nếu gọi đúng tên thì nó là gì? Có phải là cướp đất? Hai tuần sau, trả lời phỏng vấn báo Lao Động, chủ tịch huyện Từ Ngọc Chiếu nói rằng, dự án đã kéo dài nhiều năm nên việc để "treo" mãi sẽ ảnh hưởng đến nhà đầu tư ( ! ).
Lại kính thưa anh Trí Huân ! Ông chủ tịch huyện vô cảm trước nỗi đau mất đất của nông dân nhưng lại đau vì quyền lợi của nhà đầu tư thì theo anh, nếu gọi đúng tên thì đó là gì?
Trước mắt chúng tôi, 8,5 hecta đất vẫn còn nằm im dưới những gốc điều cổ thụ vừa gục ngã, vẫn còn nằm im trong nỗi uất hận, nghẹn ngào của người nông dân đang từng ngày kêu cứu thì công ty Thái Dương giao cho cò lái rau bán với giá sáu triệu đồng trên một mét vuông. Lại kính thưa anh Huân! Anh lý giải giùm tôi cuộc đánh đổi giữa bốn tô phở bình dân với sáu triệu đồng!
Trước mắt chúng tôi, một trong sáu người đàn bà mất đất ấy là chị Lệ, Phạm Thị Ngọc Lệ. Cách đây ba mươi năm, lúc đang thì con gái, chị yêu anh Trần Văn Lê, người con trai cùng xóm ở Long Tân. Hai người nghèo đến nỗi không có tiền làm đám cưới nên dắt nhau về đây khai hoang với khát vọng đổi đời. Biến đất rừng thành tám công ruộng, một tài sản không lớn nhưng nó mang ý nghĩa của một tình yêu, một tình yêu không đầu hàng số phận. Họ trồng điều, trồng tầm vông, trồng xòai, trồng mãn cầu, trồng mít, trồng ổi, mỗi năm thu họch vài chục triệu đồng. Thế rồi đến năm 2000, trung tâm hành chánh của huyện mở ra, đường giao thông và phòng giáo dục cắt mất của chị bốn ngàn mét vuông, ngân hàng nông nghiệp huyện sau đó lấy của chị một ngàn mét vuông nữa, mất năm ngàn mét vuông, lòng đau như cắt, nhưng chị tự an ủi mình rằng, ba ngàn mét vuông còn lại giáp với mặt tiền, biết đâu ngày nào đó trời sẽ cho mình bạc tỷ. Chị mở quán cà phê buôn bán để chời đợi thời cơ. Nhưng thời cơ vừa gỏ cửa, chưa kịp mừng vui thì bị cướp giữa ban ngày, kẻ cướp được bảo kê bằng quyền lực, vợ chồng chị, cũng như những người đàn bà đang ngồi quanh chị, hàng ngày cứ co cụm vào nhau, trông ra mãnh đất để nuốt vào lòng nỗi đau mất đất. Những lá đơn khiếu kiện được viết nguyệch ngọac, ngoằn nghòeo, cứ gởi ra trung ương, rồi lại bị trả về tỉnh với lý do khiếu kiện vượt cấp, tỉnh chuyển về cho huyện, huyện lại là nơi gieo tai họa cho mình. Cứ thế, thân phận người nông dân như con kiến.
"Con kiến mà leo cành đa,
Leo phải cành cụt leo ra leo vào.
Con kiến mà leo cành đào
Leo phải cành cụt leo vào leo ra"
Gíap ranh với cái gọi là dự án của công ty Thái Dương, lại một dự án khác, dự án của tổng công ty cơ khí ô tô Sài Gòn. Một doanh nghiệp chuyên sản xuất xe búyt, giờ nhảy qua kinh doanh bất động sản. Dĩ nhiên, đó là quyền của họ được pháp luật cho phép. Nhưng phải nói rằng đây là cái thời của đất, ai nắm được đất người đó thắng. Bởi thế mà hàng chục doanh nghiệp nhảy vào đây, xâu xé xí phần đất đai Nhơn Trạch để đón đầu một thành phố tương lai, trong khi đó, các quan chức địa phương tự nguyện làm công cụ cho họ, đứng ra bảo kê cho họ cướp đất nông dân . Phía sau cái bảng phối cảnh quy họach chi tiết dự án khu dân cư Phú Hội của công ty cơ khí ô ô Sài Gòn được quảng cáo bằng mô hình những tòa biệt thự nguy nga kèm theo những lời rao bán hấp dẫn là ngôi nhà lá tồi tàn của mấy chị em anh Hùynh Đức Trí, một kỹ sư công nghệ thông tin, giờ phải bỏ việc làm để thay cha đi khiếu kiện. Cha anh, ông Hùynh Văn Hạch, một trong hàng trăm nông dân về đây khẩn hoang từ năm 1976. Ông Hạch khai phá được 2,9hecta, làm rẩy trồng điều và trồng mì. Về già, ông định chia cho bốn người con thì đùng một cái, đất lọt vào quy họach. Năm 2001, đường giao thông cắt của ông một mẩu, họ đền bù cho ông mỗi mét vuông mười chín ngàn đồng.
Năm 2003, công ty du lịch Đồng Nai lấy của ông nửa mẫu, đền bù mỗi mét vuông năm ngàn đồng. Năm nay, một mẫu rưỡi còn lại lọt trọn vào quy họach của công ty Thái Dương và công ty cơ khí ô tô Sài Gòn, giá đền bù năm mươi hai ngàn đồng trên một mét vuông. Ông không chịu giao, huyện đứng ra cưỡng chế, mì bị ủi, điều bị cưa tận gốc, còn lại ngôi nhà lá nằm trơ trọi giữa đống cây đổ nát, hoang tàn. Đó là mồ hôi, nước mắt của cha con ông gầy dựng hơn ba chục năm qua. Đất của ông, người ta ngang nhiên ký hợp đồng bán cho người khác với giá hai triệu sáu trăm ngàn đồng một mét. Anh Trí giả vờ đi làm cò đất để phô-tô được những bảng hợp đồng bằng giấy trắng mực đen như vậy. Cắn răng mà chịu, nhưng vẫn không yên với trong căn nhà lá, cái lõm đất cuối cùng còn lại của gia đình. Ngày 2/11/2007, một đòan cán bộ xã đến lập "Biên bản vi phạm hành chánh" với lý do ông Hạch không chịu dỡ nhà để giao đất cho công ty Thái Dương và công ty cơ khí ô tô Sài Gòn. Mười ngày sau, chủ tịch xã ký quyết định xử phạt hành chánh, buộc ông phải tháo nhà, giao đất cho các công ty thực hiện triển khai dự án. "Sau mười ngày, nếu ông Hạch không chấp hành sẽ bị áp dụng biệp pháp cưỡng chế".
Anh Trí Huân ạ, anh là một nhà văn giàu trí tưởng tượng, tôi xin anh hãy dành chừng năm mười phút để thử đặt mình vào hòan cảnh của cha con ông Hạch, hoặc của chị Ngọc Lệ, liệu anh có chịu đựng nỗi không? Chúng ta đang sống gần hết một thập niên đầu tiên của thế kỷ hai mươi mốt, câu chuyện "Cái đêm hôm ấy đêm gì" của Phùng Gia Lộc tưởng đã lùi xa. Nhưng không phải, nó như chứng bệnh ung thư, mỗ xong, nó lại di căn và biến tướng. Cái thời vàng son của hạt lúa thì nông dân bị cướp lúa, cái thời vàng son của đất đai thì nông dân bị cướp đất. Xin anh đừng cắt bỏ những chữ cướp đất của tôi. Chúng ta hãy nhìn thẳng vào sự thật và hãy gọi đúng tên từng sự việc. Cũng như nhà thơ Lê Chí đã từng viết:
"Ôi ! Điều phải biết thì lại là bất biết.
Mồ hôi nào rỏ xuống đồng sâu
Đôi mắt nào thức suốt canh thâu
Bàn tay nào nhọc nhằn, cai cứng
Giữa đau đớn, ai là nhân chứng?
Giữa nhân dân, ai biết nhận ra mình?
Giữa cuộc đời, ai thắp sáng niềm tin?
Giữa hư thực, ai nói điều chân lý?"
Và:
"Nếu sự thật là điều không nghe nổi
Sẽ còn gì ta đến với nhân dân
Sẽ làm sao ta biết xa hay gần
Mỗi bước đường lên hạnh phúc
Phải đến với sự thật nhân dân không cách nào khác được
Bởi đất nước nầy là đất nước của nhân dân".
Đó là chân lý, đất nước nầy là đất nước của nhân dân chớ phải đâu là của bọn sâu dân mọt nước. Người dân Nhơn Trạch- Đồng Nai, cũng như dân Đức Hòa- Long An ( và cả nhân dân miền Nam nữa ), từng được Đảng khắc bia cho họ với những dòng chữ "Trung Dũng-Kiên Cường-Một Tấc Không Đi-Một Ly Không Rời" trong những năm đánh Mỹ. Họ đã từng sống chết trước họng súng lưỡi lê của quân thù để bám đất giữ làng, để nuôi dưỡng, chở che cho cán bộ, chở che cho cả vùng căn cứ. Thế mà bây giờ, chính cán bộ - những người từng được nông dân nuôi chứa dưới hần bí mật ngay trong những khu vườn ấy, những căn nhà ấy - lại mang súng mang còng, mang dùi cui, xe cứu thương, cứu hỏa, xe đặc chủng . . . đến để bảo kê cho xe ben, xe ủi của những đại gia sang bằng ruộng vườn, nhà cửa của họ dưới chiêu bài gọi là "thực hiện chính sách thu hút đầu tư". Tôi nghĩ, chúng ta phải lý giải tận cùng rằng đầu tư cho ai? Tôi được biết, các nước trên thế giới người ta cũng phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp từ ruộng đất của nông dân, thậm chí họ làm gấp trăm, gấp vạn lần ta, nhưng họ quy hoạch đến đâu thì nông dân ở đó giàu lên đến đó chớ không phải bị cướp bóc đất đai, ta thán nhân tình như kiểu làm bất lương của chúng ta.
Tôi nghĩ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã nghe được ít nhiều về chuyện bọn sâu dân mọt nước lộng hành ở các địa phương, cho nên, trên diễn đàn quốc hội hôm đầu năm nay, ông đã nói: "Chính đất đai là một trong những vấn đề cán bộ lãnh đạo còn nhiều vướng mắc. Đất đai phải có giá, đó chính là hàng hóa, nhưng là hàng hóa đặc biệt vì biết bao hy sinh xương máu mới giành được, một tấc non sông, một dòng máu đỏ. Người dân là người sử dụng nên cũng có quyền định giá, cũng có quyền bán, quyền chuyển nhượng".
Xin lạy trời ! Nếu ông trời có linh thiêng, xin hãy trao cho nông dân những cái quyền như Thủ tướng nói!
Sài Gòn, ngày 12 tháng 12 năm 2007
(Nguồn: http://www.vannghesongcuulong.org.vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4037)
THƯ SÀI GÒN
Võ Đắc Danh
THƯ SÀI GÒN
Võ Đắc Danh
Kính gởi anh Nguyễn Trí Huân !
Trước hết, xin cảm ơn anh, cảm ơn báo Văn Nghệ đã đăng bút ký "Canh bạc" của tôi trong số báo tuần qua. Tại sao tôi phải cảm ơn ? Là bởi sau chuyến đi thực tế ở Đức Hòa, bức xúc trước thảm trạng bà con nông dân mình bị cướp đất, tôi tìm gặp một số bạn bè bè đồng nghiệp, đang là những cây bút có uy tín của những tờ báo lớn ở Sài Gòn với hy vọng cùng nhau góp một tiếng nói để giúp dân.
Nhưng các bạn tôi đều thở dài, họ nói ban biên tập của họ không cho can thiệp về chuyện đất đai nữa, dù họ đã đề xuất nhiều lần, họ nói có một "ông" nào đó đã ra lệnh miệng cho các tổng biên tập không được can thiệp vào chuyện đất đai, sợ nông dân vịn vào những bài báo ấy để biểu tình (bây giờ gọi là "khiếu kiện đông người").
Chính vì vậy mà tôi rất cảm ơn anh vì anh đã cho đăng "Ván Bài Quy Họach". Khi được tin bài đã lên trang, tôi nhờ anh Huyến gởi cho tôi hai trăm số báo để tôi chuyển xuống cho bà con ở Đức Hòa. Bà con mừng lắm, họ chuyền cho nhau đọc, họ gởi cho cán bộ xã, cán bộ huyện, cán bộ tỉnh và cả những công ty đang chiếm đất của họ. Chiều nay tôi nhận được thông tin: Thanh tra Chính phủ sắp xuống Đức Hòa. Nếu thông tin nầy chính xác thì quả là . . . " ông trời có mắt".
Thật ra, Đức Hòa chỉ là một trong hàng chục, hàng trăm câu chuyện nhức nhối của nông dân ở các tỉnh phía Nam hiện nay. Ở đâu có quy họach khu công nghiệp, khu đô thị thì ở đó có hàng trăm nông dân bị cướp đất. Cướp đất được núp dưới chiêu bài quy họach, được gọi là thu hồi đất, được gọi là giải tỏa, đền bù. Tôi vừa nhận được lá thư kêu cứu của một nông dân ở Nhơn Trạch, xin trích một đọan cho anh xem: " Xin hãy đến quê tôi: huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, không cần "sờ", chỉ đứng nhìn một vòng, quý vị sẽ thấy hàng hà bảng "Quy họach khu dân cư" dựng lên của hàng chục công ty nhảy vào xí đất, " đón gió" cầu Nhơn Trạch và đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Dây. Và lổn nhổn quảng cáo hàng ngày trên báo chí:
"Bùng nổ giao dịch, sinh lợi đột phá, đầu tư ít, sinh lợi nhiều".
Sinh lợi đột phá từ đâu vậy? Xin thưa: Từ việc chính quyền chạy theo yêu cầu của các nhà đầu tư, ép giá bồi thường rẻ mạt: Một mét vuông đất bằng bốn tô phở, rồi rao bán trên báo: Một mét vuông bằng 2,6 triệu đồng.
Tất cả bộ máy công quyền: Tỉnh ra quyết định thu hồi, huyện triển khai ép giá, xã ra quyết định và tiến hành cưỡng chế (tôi xin kèm bản sao các quyết định để làm bằng cớ). Người dân đi kiện từ năm 2006 đến nay chỉ nhận được kết quả: Trung ương trả về tỉnh, tỉnh trả về huyện, huyện im lặng để xã ra quyết định cưỡng chế.
Dân chúng tôi đã và đang đứng trước con đường: Mất ruộng, mất nhà, mất đường làm ăn, con cái thất học. Cầu mong quý báo mở chuyên đề trên báo cho chúng tôi góp ý với Bộ Tài nguyên môi trường và Chính phủ: Hãy cứu lấy dân !
HÙYNH VĂN SƠN - ấp Bình Phú, xã Long Tân, Nhơn Trạch, Đồng Nai
Lần theo những lá đơn kêu cứu của nông dân, tôi cùng với hai nhà văn kiêm nhà báo đi về Nhơn Trạch. Quả đúng như vậy, dọc theo những con đường quê xuyên qua đồng lúa, vườn cây vốn bao đời yên tĩnh, giờ nhan nhãn những bảng phối cảnh to đùng "Quy họach khu dân cư" của hàng chục doanh nghiệp từ Hà Nội đến Sài Gòn. Trên con đường rộng giữa trung tâm huyện lỵ Nhơn Trạch là tấm bảng quy họch khu thương mại - dịch vụ - nhà ở của công ty Thái Dương với diện tích 8,5 hecta đã được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt. Nhà văn Nguyễn Một nói: " Nếu chỉ có 8,5 hecta mà được làm dự án theo kiểu "lấy mỡ chuột chiên chuột", nghĩa là phân lô bán nền trên bảng vẽ rồi lấy tiền ấy để đầu tư cơ sở hạ tầng thì người nông dân ở đây cũng dư sức để làm, vậy thì tại sao phải cướp đất của nông dân để giao cho doanh nghiệp ?".
Hai từ cướp đất, anh Huân ạ, cách nay hai tháng, khi trả lời phỏng vấn của một đài phát thanh quốc tế, họ hỏi tôi: "Theo anh thì có phải hiện nay các doanh nghiệp đang dựa vào chủ trương quy họach các khu đô thị của nhà nước để cướp đất của nông dân? Tôi không hình dung nổi người nông dân sẽ đau đớn đến mức độ nào khi phải từ bỏ nhà cửa, ruộng vườn của họ để ra đi trong cảnh trắng tay". Lúc ấy, vì phải bảo vệ uy tín của nhà nước mình trước dư luận thế giới, tôi đã tìm cách quanh co khi trả lời câu hỏi ấy. Nhưng bây giờ, với anh thì tôi phải kể một sự thật đau lòng: Phía sau bảng quy họach của công ty Thái Dương là năm bảy người đàn bà đang ngồi co cụm trước một quán cóc ven đường, mặt mày đau đáu, những gương mặt khổ ải mà trong thời bao ấp người ta hay ví như “cái mặt bị mất sổ gạo". Nhưng họ không phải bị mất sổ gạo mà mất cả đất đai. Mười một hộ dân, những người chủ của 8,5 hecta đất nầy, họ đến đây khai khẩn đất đai từ hơn ba mươi năm về trước, đã làm nên nhà cửa, vườn tược. Thế rồi tỉnh Đồng Nai phê duyệt dự án cho công ty Thái Dương xây dựng khu nhà ở và khách sạn, nhà hàng, ký quyết định thu hồi đất và đền bù cho họ mỗi mét vuông 41 ngàn đồng, tương đương với bốn tô phở bình dân. Khi huyện Nhơn Trạch mời họ đến để trao quyết định thu hồi đất, người ta uất ức hỏi ông chủ tịch huyện rằng: "Nếu gia đình ông bị thu hồi đất và nhà đầu tư trả cho ông mỗi mét vuông bằng bốn tô phở, ông có chịu không ? Có bao giờ ông nghĩ đến chuyện số hộ dân bị cưỡng chế, giải tỏa sẽ sống bằng gì sau khi ăn hết bốn tô phở ?". Ông chủ tịch huyện im lặng. Người ta tưởng rằng, trong cái im lặng ấy, ông biết đau với nỗi đau của người nông dân mất đất, bởi dù sao, ông cũng từ nông dân mà ra, từng được nông dân trên mãnh đất nầy chở che, nuôi dưỡng. Nhưng tưởng vậy mà không phải vậy, chỉ mấy ngày sau, hội đồng cưỡng chế của huyện Nhơn Trạch gồm công an, bộ đội, viện kiểm sát, thanh tra . . . cùng với xe cứu thương, cứu hỏa kéo ra áng ngữ dọc theo mặt tiền khu đất để bảo vệ cho nhân viên công ty Thái Dương lái xe ủi và cầm cưa tràn vô, ủi sạch những rẩy khoai mì và cưa sạch vườn cây cổ thụ trước sự chứng kiến đầy phẩn nộ của hàng trăm người dân địa phương.
Kính thưa anh Trí Huân! Hành vi ấy nếu gọi đúng tên thì nó là gì? Có phải là cướp đất? Hai tuần sau, trả lời phỏng vấn báo Lao Động, chủ tịch huyện Từ Ngọc Chiếu nói rằng, dự án đã kéo dài nhiều năm nên việc để "treo" mãi sẽ ảnh hưởng đến nhà đầu tư ( ! ).
Lại kính thưa anh Trí Huân ! Ông chủ tịch huyện vô cảm trước nỗi đau mất đất của nông dân nhưng lại đau vì quyền lợi của nhà đầu tư thì theo anh, nếu gọi đúng tên thì đó là gì?
Trước mắt chúng tôi, 8,5 hecta đất vẫn còn nằm im dưới những gốc điều cổ thụ vừa gục ngã, vẫn còn nằm im trong nỗi uất hận, nghẹn ngào của người nông dân đang từng ngày kêu cứu thì công ty Thái Dương giao cho cò lái rau bán với giá sáu triệu đồng trên một mét vuông. Lại kính thưa anh Huân! Anh lý giải giùm tôi cuộc đánh đổi giữa bốn tô phở bình dân với sáu triệu đồng!
Trước mắt chúng tôi, một trong sáu người đàn bà mất đất ấy là chị Lệ, Phạm Thị Ngọc Lệ. Cách đây ba mươi năm, lúc đang thì con gái, chị yêu anh Trần Văn Lê, người con trai cùng xóm ở Long Tân. Hai người nghèo đến nỗi không có tiền làm đám cưới nên dắt nhau về đây khai hoang với khát vọng đổi đời. Biến đất rừng thành tám công ruộng, một tài sản không lớn nhưng nó mang ý nghĩa của một tình yêu, một tình yêu không đầu hàng số phận. Họ trồng điều, trồng tầm vông, trồng xòai, trồng mãn cầu, trồng mít, trồng ổi, mỗi năm thu họch vài chục triệu đồng. Thế rồi đến năm 2000, trung tâm hành chánh của huyện mở ra, đường giao thông và phòng giáo dục cắt mất của chị bốn ngàn mét vuông, ngân hàng nông nghiệp huyện sau đó lấy của chị một ngàn mét vuông nữa, mất năm ngàn mét vuông, lòng đau như cắt, nhưng chị tự an ủi mình rằng, ba ngàn mét vuông còn lại giáp với mặt tiền, biết đâu ngày nào đó trời sẽ cho mình bạc tỷ. Chị mở quán cà phê buôn bán để chời đợi thời cơ. Nhưng thời cơ vừa gỏ cửa, chưa kịp mừng vui thì bị cướp giữa ban ngày, kẻ cướp được bảo kê bằng quyền lực, vợ chồng chị, cũng như những người đàn bà đang ngồi quanh chị, hàng ngày cứ co cụm vào nhau, trông ra mãnh đất để nuốt vào lòng nỗi đau mất đất. Những lá đơn khiếu kiện được viết nguyệch ngọac, ngoằn nghòeo, cứ gởi ra trung ương, rồi lại bị trả về tỉnh với lý do khiếu kiện vượt cấp, tỉnh chuyển về cho huyện, huyện lại là nơi gieo tai họa cho mình. Cứ thế, thân phận người nông dân như con kiến.
"Con kiến mà leo cành đa,
Leo phải cành cụt leo ra leo vào.
Con kiến mà leo cành đào
Leo phải cành cụt leo vào leo ra"
Gíap ranh với cái gọi là dự án của công ty Thái Dương, lại một dự án khác, dự án của tổng công ty cơ khí ô tô Sài Gòn. Một doanh nghiệp chuyên sản xuất xe búyt, giờ nhảy qua kinh doanh bất động sản. Dĩ nhiên, đó là quyền của họ được pháp luật cho phép. Nhưng phải nói rằng đây là cái thời của đất, ai nắm được đất người đó thắng. Bởi thế mà hàng chục doanh nghiệp nhảy vào đây, xâu xé xí phần đất đai Nhơn Trạch để đón đầu một thành phố tương lai, trong khi đó, các quan chức địa phương tự nguyện làm công cụ cho họ, đứng ra bảo kê cho họ cướp đất nông dân . Phía sau cái bảng phối cảnh quy họach chi tiết dự án khu dân cư Phú Hội của công ty cơ khí ô ô Sài Gòn được quảng cáo bằng mô hình những tòa biệt thự nguy nga kèm theo những lời rao bán hấp dẫn là ngôi nhà lá tồi tàn của mấy chị em anh Hùynh Đức Trí, một kỹ sư công nghệ thông tin, giờ phải bỏ việc làm để thay cha đi khiếu kiện. Cha anh, ông Hùynh Văn Hạch, một trong hàng trăm nông dân về đây khẩn hoang từ năm 1976. Ông Hạch khai phá được 2,9hecta, làm rẩy trồng điều và trồng mì. Về già, ông định chia cho bốn người con thì đùng một cái, đất lọt vào quy họach. Năm 2001, đường giao thông cắt của ông một mẩu, họ đền bù cho ông mỗi mét vuông mười chín ngàn đồng.
Năm 2003, công ty du lịch Đồng Nai lấy của ông nửa mẫu, đền bù mỗi mét vuông năm ngàn đồng. Năm nay, một mẫu rưỡi còn lại lọt trọn vào quy họach của công ty Thái Dương và công ty cơ khí ô tô Sài Gòn, giá đền bù năm mươi hai ngàn đồng trên một mét vuông. Ông không chịu giao, huyện đứng ra cưỡng chế, mì bị ủi, điều bị cưa tận gốc, còn lại ngôi nhà lá nằm trơ trọi giữa đống cây đổ nát, hoang tàn. Đó là mồ hôi, nước mắt của cha con ông gầy dựng hơn ba chục năm qua. Đất của ông, người ta ngang nhiên ký hợp đồng bán cho người khác với giá hai triệu sáu trăm ngàn đồng một mét. Anh Trí giả vờ đi làm cò đất để phô-tô được những bảng hợp đồng bằng giấy trắng mực đen như vậy. Cắn răng mà chịu, nhưng vẫn không yên với trong căn nhà lá, cái lõm đất cuối cùng còn lại của gia đình. Ngày 2/11/2007, một đòan cán bộ xã đến lập "Biên bản vi phạm hành chánh" với lý do ông Hạch không chịu dỡ nhà để giao đất cho công ty Thái Dương và công ty cơ khí ô tô Sài Gòn. Mười ngày sau, chủ tịch xã ký quyết định xử phạt hành chánh, buộc ông phải tháo nhà, giao đất cho các công ty thực hiện triển khai dự án. "Sau mười ngày, nếu ông Hạch không chấp hành sẽ bị áp dụng biệp pháp cưỡng chế".
Anh Trí Huân ạ, anh là một nhà văn giàu trí tưởng tượng, tôi xin anh hãy dành chừng năm mười phút để thử đặt mình vào hòan cảnh của cha con ông Hạch, hoặc của chị Ngọc Lệ, liệu anh có chịu đựng nỗi không? Chúng ta đang sống gần hết một thập niên đầu tiên của thế kỷ hai mươi mốt, câu chuyện "Cái đêm hôm ấy đêm gì" của Phùng Gia Lộc tưởng đã lùi xa. Nhưng không phải, nó như chứng bệnh ung thư, mỗ xong, nó lại di căn và biến tướng. Cái thời vàng son của hạt lúa thì nông dân bị cướp lúa, cái thời vàng son của đất đai thì nông dân bị cướp đất. Xin anh đừng cắt bỏ những chữ cướp đất của tôi. Chúng ta hãy nhìn thẳng vào sự thật và hãy gọi đúng tên từng sự việc. Cũng như nhà thơ Lê Chí đã từng viết:
"Ôi ! Điều phải biết thì lại là bất biết.
Mồ hôi nào rỏ xuống đồng sâu
Đôi mắt nào thức suốt canh thâu
Bàn tay nào nhọc nhằn, cai cứng
Giữa đau đớn, ai là nhân chứng?
Giữa nhân dân, ai biết nhận ra mình?
Giữa cuộc đời, ai thắp sáng niềm tin?
Giữa hư thực, ai nói điều chân lý?"
Và:
"Nếu sự thật là điều không nghe nổi
Sẽ còn gì ta đến với nhân dân
Sẽ làm sao ta biết xa hay gần
Mỗi bước đường lên hạnh phúc
Phải đến với sự thật nhân dân không cách nào khác được
Bởi đất nước nầy là đất nước của nhân dân".
Đó là chân lý, đất nước nầy là đất nước của nhân dân chớ phải đâu là của bọn sâu dân mọt nước. Người dân Nhơn Trạch- Đồng Nai, cũng như dân Đức Hòa- Long An ( và cả nhân dân miền Nam nữa ), từng được Đảng khắc bia cho họ với những dòng chữ "Trung Dũng-Kiên Cường-Một Tấc Không Đi-Một Ly Không Rời" trong những năm đánh Mỹ. Họ đã từng sống chết trước họng súng lưỡi lê của quân thù để bám đất giữ làng, để nuôi dưỡng, chở che cho cán bộ, chở che cho cả vùng căn cứ. Thế mà bây giờ, chính cán bộ - những người từng được nông dân nuôi chứa dưới hần bí mật ngay trong những khu vườn ấy, những căn nhà ấy - lại mang súng mang còng, mang dùi cui, xe cứu thương, cứu hỏa, xe đặc chủng . . . đến để bảo kê cho xe ben, xe ủi của những đại gia sang bằng ruộng vườn, nhà cửa của họ dưới chiêu bài gọi là "thực hiện chính sách thu hút đầu tư". Tôi nghĩ, chúng ta phải lý giải tận cùng rằng đầu tư cho ai? Tôi được biết, các nước trên thế giới người ta cũng phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp từ ruộng đất của nông dân, thậm chí họ làm gấp trăm, gấp vạn lần ta, nhưng họ quy hoạch đến đâu thì nông dân ở đó giàu lên đến đó chớ không phải bị cướp bóc đất đai, ta thán nhân tình như kiểu làm bất lương của chúng ta.
Tôi nghĩ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã nghe được ít nhiều về chuyện bọn sâu dân mọt nước lộng hành ở các địa phương, cho nên, trên diễn đàn quốc hội hôm đầu năm nay, ông đã nói: "Chính đất đai là một trong những vấn đề cán bộ lãnh đạo còn nhiều vướng mắc. Đất đai phải có giá, đó chính là hàng hóa, nhưng là hàng hóa đặc biệt vì biết bao hy sinh xương máu mới giành được, một tấc non sông, một dòng máu đỏ. Người dân là người sử dụng nên cũng có quyền định giá, cũng có quyền bán, quyền chuyển nhượng".
Xin lạy trời ! Nếu ông trời có linh thiêng, xin hãy trao cho nông dân những cái quyền như Thủ tướng nói!
Sài Gòn, ngày 12 tháng 12 năm 2007
(Nguồn: http://www.vannghesongcuulong.org.vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4037)
HAI SẮC HOA TI-GÔN
Bài thơ đã từng gây xúc động trong khoảng thời gian dài, gây tranh cãi trên thi đàn Việt Nam, và sẽ còn tiếp tục là niềm xúc động cả mai sau nữa. Bài thơ bắt nguồn từ những câu truyện ly kỳ, và sau này còn tiếp tục được thêu dệt.
Xin trân trọng đăng lại ở đây để các bạn cùng thưởng thức.
Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn
Nhặt cánh hoa rơi chẳng thấy buồn
Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc
Tôi chờ người đến với yêu thương
Người ấy thường hay vuốt tóc tôi
Thở dài trong lúc thấy tôi vui
Bảo rằng : "Hoa giống như tim vỡ
Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi".
Thuở ấy nào tôi đã hiểu gì
Cánh hoa tan tác của sinh ly
Cho nên cười đáp : "Màu hoa trắng
Là chút lòng trong chẳng nghĩ suy".
Đâu biết lần đi một lỡ làng
Dưới trần gian khổ chết yêu đương
Người xa xăm quá, tôi buồn lắm
Trong một ngày vui, pháo nhuộm đường
Từ đấy thu rồi thu lại thu
Lòng tôi còn giá đến bao giờ
Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ
Người ấy cho nên vẫn hững hờ
Tôi vẫn đi bên cạnh cuộc đời
Ái ân lạt lẽo với chồng tôi
Từng mùa thu chết, từng thu chết
Vẫn giấu trong tim bóng một người
Buồn quá hôm nay xem tiểu thuyết
Một mùa thu trước rất xa xôi
Đến nay tôi hiểu thì tôi đã
Làm lỡ tình duyên cũ mất rồi
Tôi sợ chiều thu phớt nắng mờ
Chiều thu hoa đỏ rụng chiều thu
Gió về lạnh lẽo chân mây trắng
Người ấy ngang sông đứng ngóng đò
Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng
Trời ơi ! Người ấy có buồn không ?
Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ
Tựa trái tim phai, tựa máu hồng..
Xin trân trọng đăng lại ở đây để các bạn cùng thưởng thức.
Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn
Nhặt cánh hoa rơi chẳng thấy buồn
Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc
Tôi chờ người đến với yêu thương
Người ấy thường hay vuốt tóc tôi
Thở dài trong lúc thấy tôi vui
Bảo rằng : "Hoa giống như tim vỡ
Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi".
Thuở ấy nào tôi đã hiểu gì
Cánh hoa tan tác của sinh ly
Cho nên cười đáp : "Màu hoa trắng
Là chút lòng trong chẳng nghĩ suy".
Đâu biết lần đi một lỡ làng
Dưới trần gian khổ chết yêu đương
Người xa xăm quá, tôi buồn lắm
Trong một ngày vui, pháo nhuộm đường
Từ đấy thu rồi thu lại thu
Lòng tôi còn giá đến bao giờ
Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ
Người ấy cho nên vẫn hững hờ
Tôi vẫn đi bên cạnh cuộc đời
Ái ân lạt lẽo với chồng tôi
Từng mùa thu chết, từng thu chết
Vẫn giấu trong tim bóng một người
Buồn quá hôm nay xem tiểu thuyết
Một mùa thu trước rất xa xôi
Đến nay tôi hiểu thì tôi đã
Làm lỡ tình duyên cũ mất rồi
Tôi sợ chiều thu phớt nắng mờ
Chiều thu hoa đỏ rụng chiều thu
Gió về lạnh lẽo chân mây trắng
Người ấy ngang sông đứng ngóng đò
Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng
Trời ơi ! Người ấy có buồn không ?
Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ
Tựa trái tim phai, tựa máu hồng..
Những người thích đùa(1).Nhỏ và đẹp
Để cho blog thêm phần phong phú, đủ mặn lạt chua cay lẫn ngọt bùi, từ hôm nay mỗi ngày tớ post một truyện trào phúng vủa nhà văn trào phúng nổi tiếng Thổ nhĩ kỳ Aziz Nexin. Truyện trào phúng, đọc để cho vui ấy mà. Nhưng xin nhớ rằng chỉ vì viết những truyện trào phúng này mà ông đã phải vào tù ra khám. Có những chuyện cười, nhưng ra nước mắt.
Tôi bắt được 1 cuốn sổ tay dưới gầm bàn trong nhà. Nhưng hỏi người nhà thì không ai nhận. Ai cũng bảo: "Không phải của tôi!" Cuốn sổ xinh xắn, bọc bìa xanh, có hàng chữ nổi mạ bạc trông rất đẹp. Tôi mở ra xem là của ai. Vừa đọc trang đầu tôi đã thấy kinh ngạc. ở đó có ghi tên, địa chỉ, số điện thoại của 1 ông to, ông rất to. Lật trang sau cũng lại thấy ghi lần lượt tên, địa chỉ, số điện thoại của 3 nhân vật khác cũng rất có danh tiếng. Cứ thế tôi giở hết trang này đến trang khác và nỗi kinh ngạc của tôi mỗi lúc 1 tăng.
Các bạn cứ nghĩ xem: trong nước có bao nhiêu nhà hoạt động chính trị tai to mặt lớn, bao nhiêu quan chức có thế lực, thì địa chỉ của tất cả các vị này đều được ghi vào sổ. Người kém vế nhất trong số đó cũng là 1 tổng giám đốc. Tôi lại còn để ý thấy thêm 1 điều này nữa: các nhà hoạt động chính trị có tên trong sổ đều là những người hiện đang cầm quyền. Ai ở vào địa vị tôi mà chẳng phải ngạc nhiên? Ðối với tôi, cuốn sổ ghi địa chỉ những người có thế lực thật chẳng khác gì 1 trái bom nổ chậm. Ðúng là có kẻ nào thù hằn đã ném nó vào nhà tôi. Tôi chưa hình dung được cuốn sổ ghi địa chỉ những nhân vật tiếng tăm này có thể gây cho tôi điều gì rủi ro. Nhưng có điều không nghi ngờ gì nữa là nó được ném vào gầm bàn tôi với 1 ý đồ xấu xa. Tôi hoảng sợ vô cùng. Rất có thể, sắp có người bấm chuông gọi cửa ngay bây giờ, rồi bọn cảnh sát mặc thường phục sẽ ập vào nhà tôi và bảo: "Ðưa quyển sổ đây!" Còn tôi thì sẽ run như cầy sấy, hỏi laị: "Quyển sổ nào ạ?" Họ sẽ lục soát căn phòng tôi và tìm thấy ngay cuốn sổ dưới gầm bàn, như thể chính tay họ đã đặt vào đấy vậy.
Tôi biết chắc mọi việc sẽ xảy ra đúng như thế. Ðứa khốn kiếp nào ném quyển sổ vào nhà tôi, hắn đã đi báo cảnh sát! Rõ ràng la tôi đã sa vào cái bẫy hết sức nham hiểm rồi!
Bọn cảnh sát vớ được cuốn sổ sẽ hỏi ngay: "Nào, nói đi! Anh ghi địa chỉ tất cả những quan chức lớn nhỏ vào đây để làm gì? Anh muốn lập hồ sơ theo dõi lý lịch cá nhân của họ à? Anh sửa soạn tống tiền họ chăng? Hay anh định mưu sát?"
Lạy chúa! Lúc ấy tôi biết trả lời họ ra sao? Mà dù tôi có phân trần, thanh minh thế nào chăng nữa, chắc đâu họ đã tin tôi?
Thôi, tôi phải đem đốt ngay cuốn sổ rồi tung đám tan ra cho gió cuốn đi thôi!
Nhưng không biết đứa khốn nạn nào đã giăng bẫy đưa tôi vào tròng mới được cơ chứ? Tối hôm qua tôi có 3 người bạn đến chơi. Trong bọn họ thì 1 người là giảng viên trường đại học, 1 người làm việc ở thư viện trường tổng hợp, còn người nữa là giáo viên văn học...
Tôi đang đút cuốn sổ vào lò sưởi nhà tắm để chuẩn bị đốt thì có chuông gọi cửa. Anh bạn Halit của tôi đến.
Tôi quen anh đã 20 năm nay, anh làm việc ở thư viện trường đại học tổng hợp, và là một trong 3 người đã ngồi chơi ở nhà tôi tối hôm qua. Halit cũng đang hoảng hốt như tôi. Anh hỏi tôi:
-Sao trông anh tái nhợt đi thế?
Tôi cũng hỏi lại anh:
-Này, nhưng cậu cũng làm sao vậy?
-Lạy chúa, anh có thấy cuốn sổ tay tôi đánh rơi ở đây hôm qua không?
Tôi đưa cho anh quyển sổ:
-Quyển này phải không?
Anh nắm lấy tay tôi, reo lên:
-Giời đất ơi, đúng rồi! Thế mà tôi cứ tưởng đánh mất ở đâu, lo không thể tả được!
Tôi dẫn anh vào phòng làm việc.
-Còn tôi thì cũng được 1 mẻ hết hồn - tôi thú nhận - Cậu hãy nói thật cho tôi biết, cậu ghi từng ấy địa chỉ của những người có tai mắt để làm gì vậy?
Ðến lượt anh ngạc nhiên:
-Ô hay! Thế chả nhẽ anh chưa có quyển sổ ghi địa chỉ những người tên tuổi à?
-Chưa!
-Lạy Chúa, thế thì anh phải lập tức ghi ngay đi, rồi nhét nó vào túi ấy! Anh muốn biết tôi viết những địa chỉ ấy vào sổ để làm gì phải không? Ðây này, tôi sẽ nói cho anh nghe. Anh chắc biết tôi vốn thích sưu tầm bút máy. 1 số bút thì tôi mua, còn 1 số thì người ta cho, trong túi tôi có được đến mươi, 15 chiếc. 1 hôm, tôi đến khách sạn thăm 1 nhà thơ Ðức mới sang. Anh ta biết tôi thích chơi bút máy nên tặng tôi 1 chiếc. Vừa ra khỏi khách sạn là tôi rẽ ngay vào 1 góc phố và không nhịn được "Ta phải xem cái bút thế nào đã!" - tôi tự nhủ. Chắc anh biết trong túi tôi lúc nào cũng có chiếc kính lúp. Tôi lấy kính ra soi cái ngòi và thấy nó có vẻ hơi thô. Tôi viết thử vào cuốn sổ mấy chữ tình cờ hiện trong óc: "Nhỏ và đẹp". Thường tôi vẫn mang theo 1 tờ giấy ráp mịn hạt để mài ngòi bút. Cái ngòi này nếu về nhà tôi mài thêm tí nữa thì nét sẽ nhỏ và đẹp hơn. Tôi cầm lấy kính định xem lại cái ngòi 1 lần nữa, thì bỗng có ai nắm lấy 2 vai:
-Anh đang làm gì vậy?
-Tôi ấy à? Tôi đang xem chiếc bút máy chứ có làm gì đâu!
-Thế đấy! Nghĩa là xem bút máy hả? Vậy chứ anh làm nghề ngỗng gì?
-Tôi ở trường đại học... - tôi không kịp nói hết câu.
-ái chà, nghĩa là giáo sư cơ đấy! Thưa ngài giáo sư, rất hân hạnh!... Chà!...
1 ngươi trong bọn họ thụi cho tôi 1 quả vào sườn bên trái khiến tôi loạng choạng.
-Thôi, alê, đi!
-Các ông xem lại cho. Chắc có sự hiểu nhầm gì đây!
-Ði!
Tôi lại bị quả đấm nữa vào sườn bên phải và đành phải bước. Biết làm sao được!
Chúng tôi đi về bóp. Tôi bị đẩy vào 1 căn phòng. Nhưng chờ mãi mà không thấy ai đến. Lát sau có 1 tay bước vào:
-Ngồi xuống đất ấy! - lão ta nói.
-Tôi không ngồi thế được! - tôi đáp.
-Cái gì? Không ngồi thế được hả? ái chà, ra cái điều ta đây giáo sư cơ đấy! Ghê chưa? Thôi, có gì trong túi bỏ hết ra đây!
Tôi đặt lên bàn tất cả mọi thứ trong người: 14 chiếc bút máy, 2 quyển sách, cuốn sổ tay, 2 tờ giấy ráp mịn hạt. Lão ta chỉ vào những chiếc bút:
-Ðây là cái gì?
-Bút máy.
-Ra thế!... nghĩa là bút máy đấy! ái chà, giáo sư mà lại! Oai quá nhỉ?
Tôi không sao nói xen được 1 câu để giải thích cho lão ta hiểu rằng tôi không phải là giáo sư, mà chỉ là 1 nhân viên trông thư viện ở trường đại học thôi! Lão ta cầm lấy chiếc kính lúp:
-Còn đây là cái gì?
-Kính lúp!
-Ra kính lúp đấy! Chà, giáo sư! Chà!...
Thêm 3 người nữa đến. Họ cũng xúm vào xem đồ vật của tôi. 1 người cầm tờ giấy ráp lên hỏi:
-Cái gì thế này?
-Giấy ráp.
-Giấy ráp gì mà lạ thế? Nhẵn như không ấy! Anh định bịp ai vậy hả?
-Ðây là loại giấy ráp mịn hạt!
-Ra thế! Giấy ráp mịn hạt cơ đấy! Chà, giáo sư! Này, giáo sư này!
Vừa nói, lão ta vừa nện vào vai tôi 1 cái. Xem chừng sự việc đâm ra lôi thôi.
-Thưa các ông - tôi nói - chắc có sự hiểu lầm thế nào đây. Tôi không rõ tại sao các ông lại đưa tôi về đây, chứ tôi thì cả trường đại học ai cũng biết, nhà báo nào tôi cũng quen. Tôi không làm gì đáng để các ông đối xử như vậy.
1 tay đang giở cuốn sổ của tôi ra xem, quát:
-Im ngay!
Bỗng mắt hắn chợt sáng lên:
-Thế còn cái này là cái gì?
Hắn chỉ vào mấy chữ "Nhỏ và đẹp" tôi viết trong quyển sổ để thử chiếc bút máy người ta vừa cho.
-"Nhỏ và đẹp" - tôi nói.
-"Nhỏ và đẹp"? Hay nhỉ!
-Vâng, "nhỏ và đẹp"!
-Thế là cái gì?
-Chẳng là cái gì cả!
-Chẳng là cái gì thì anh viết vào đây làm gì?
-Ðể tôi thử ngòi bút...
-Thế đấy! Ðược, nhưng sao anh không viết chữ gì khác mà lại chọn đúng chữ "nhỏ và đẹp"?
Quả tình nào tôi có nghĩ gì đến chuyện ấy.
-Tôi không biết - tôi nói - tự nhiên tôi nghĩ ra mấy chữ ấy, thế là tôi viết luôn vào...
-Thế đấy! "Nhỏ và đẹp"! Chà, giáo sư đấy! Chà... Chúng tôi sẽ cho anh biết thế nào là "nhỏ và đẹp"! Các ông nghe thấy hắn bảo gì chưa? Hắn bảo tự nhiên hắn nghĩ ra đấy! Thế sao tự nhiên anh không nghĩ ra chữ khác?
1 người trong bọn họ bước lại chỗ cô thư ký đánh máy. Họ bắt đầu lập biên bản. Tôi sợ vã mồ hôi. Biết đâu những chữ "nhỏ và đẹp" tôi tình cờ viết ra lại là mật mã của 1 tổ chức gián điệp thì nguy to! 14 chiếc bút máy, cuốn sổ tay, chiếc kính lúp, 2 quyển sách, tờ giấy ráp mịn, "nhỏ và đẹp"! Ai mà chẳng phải nghi ngờ! Tôi bối rối không còn biết làm gì nữa. Trong lúc đang lập biên bản, 1 tay vẫn tiếp tục giở cuốn sổ của tôi ra xem. Bỗng hắn dừng lại ở 1 trang, sau đó đưa trang này cho cả bọn xem. Họ thì thầm gì với nhau 1 lúc, rồi tình thế bỗng nhiên thay đổi hẳn. Người vừa xem cuốn sổ của tôi đã chỉ cho cả bọn xem 1 chỗ ghi trong sổ.
-Xin lỗi ngài - lão ta quay lại hỏi tôi - người này đối với ngài là thế nào ạ?
-Ðấy là bạn học cũ của tôi - tôi đáp - Chúng tôi gặp nhau hôm kia. Anh ta đưa tôi đi ăn hiệu, cho tôi địa chỉ và tôi ghi vào đây.
Những điều tôi nói hoàn toàn đúng sự thật. Quả tình tôi có gặp 1 người bạn xa nhau đã lâu. Tôi cũng không biết rằng anh ta là 1 tổng giám đốc.
Gã cảnh sát vẫn đang cầm cuốn sổ của tôi bỗng nở 1 nụ cười, xun xoe bảo:
-Chết chửa! Thế ra ông tổng giám đốc là bạn thân của ngài?
-Ðúng thế... Hồi còn đi học chúng tôi thường trêu chọc anh ấy.
-Thật hân hạnh quá! ấy kìa, sao ngài không ngồi xuống? Ghế đây ạ! Xin mời ngài!
Sau đó, gã quay lại bọn kia:
-Ai bảo các anh dẫn ngài về đây hả?
Rồi quay lại phía tôi:
-Xin mời ngài!
Chúng tôi bước vào 1 căn phòng bày biện sang trọng, tôi đi trước, bọn họ theo sau. Họ mời tôi ngồi vào chiếc ghế bành. 1 tay nói:
-Hôm nay nóng qúa. Ngài dùng 1 chút nước giải khát nhé?
-ấy chết, xin các ông chớ bận tâm làm gì!
Tuy vậy nước giải khát vẫn được mang ra. Chúng tôi chỉ còn lại 2 người trong phòng. Bọn kia kéo nhau ra ngoài cả.
Người đang tiếp chuyện hỏi tôi:
-Thưa ngài, ngài đến thăm chúng tôi có việc gì không? Ngài có cần gì không ạ?
Thánh Ala ơi! Thế là thế nào nhỉ? Tôi có cần gì không à? Chả nhẽ không phải chính họ đã vừa tóm cổ tôi mà lôi về đây hay sao?
Nhưng bây giờ, giữa lúc họ đang đối xử lịch sự với mình như thế, mà lại đi bảo rằng mình bị lôi cổ đến và bị đánh thượng cẳng tay hạ cẳng chân, thì xem ra không tiện.
Vì thế nên tôi đáp:
-Tôi đến... chẳng qua để hỏi thăm sức khoẻ các ông thôi!
-Ôi, thật quý hoá! Chúng tôi rất đội ơn ngài! Chúc ngài cũng được khoẻ mạng! Thật quả là vinh dự cho chúng tôi. Lạy Chúa! Ðược ngài đến thăm!
Tình thế không ngờ lại xoay chuyển 1 cách tốt đẹp như vậy. Nhưng dù sao, tôi nghĩ cũng phải chuồn ngay, kẻo nhỡ đâu sự việc trở nên rắc rối.
-Các ông cho phép tôi về! - tôi nói.
Lão ta đứng lên tiễn tôi ra tận cửa. Tôi bước thật nhanh để mau mau thoát khỏi chốn này, không dám nghĩ đến chuyện đòi lại bút máy, cuốn sổ và chiếc kính, vì sợ phải nhắc đến chuyện hiểu lầm vừa xảy ra. Thôi! Chả cần!
-Thưa ngài!... thưa giáo sư! Ngài còn quên đồ đạc!
1 tên trong bọn bỗng chạy theo tôi, gọi. Hắn mang bút máy, tờ giấy ráp, cuốn sổ và kính lúp lại cho tôi.
-Thưa giáo sư, ngài là bạn của ông tổng giám đốc thật đấy ạ? - hắn hỏi.
-Ðúng thế - tôi đáp - Nhưng sao ông lại hỏi vậy?
-à, chả là dạo này đang có "mốt" như thế.
Ai thấy người sang cũng muốn quàng làm họ cả. Ngài hiểu chứ ạ? Ðể lúc nào có việc cần thì bảo: "Ðây là bạn tôi!" và thế là thoát. Mà chúng tôi thì làm sao biết được kẻ ấy có đúng là bạn thật hay không? Nhưng ngài thì đúng là bạn thật chứ ạ?
-Ðúng, tôi là bạn thật.
Hắn chìa cho tôi mâu giấy.
-Thưa ngài, tôi đã viết lai lịch của tôi ra đây. Là để phòng xa như vậy. Nếu ngài có dịp gặp ông tổng giám đốc thì... e hèm...
Kể đến đây, Halit bảo tôi:
-Từ hôm ấy, cứ biết được địa chỉ của ai trong số những bậc tai mắt của ta là tôi ghi ngay vào sổ. Ðến lúc tưởng mất quyển sổ, tôi lo quá anh ạ! Có những địa chỉ này chẳng khác gì được bảo hiểm tài sản và tính mạng vậy. Anh cũng nên có 1 quyển sổ như thế mới được. Nhưng cần nhớ 1 điều là hễ có ai về hưu do sức khẻo hay bị cách chức thì phải lập tức xoá ngay tên khỏi sổ, nếu không thì có khi mang vạ vào thân đấy!... Thế thật anh không biết gì về những quyển sổ ghi địa chỉ những bậc có thế lực trên cõi đời này à?
-Không!
-Vậy thì hỏng to rồi người anh em ạ! Bây giờ ai cũng phải giữ cái của này trong túi áo để phòng khi bất trắc thì giở ra. Vì có ai biết được điều gì sẽ xảy ra với mình lúc bước chân ra khỏi cửa? Ngày xưa thì có những tấm bùa hộ mệnh hay câu thần chú giúp người ta thoát khỏi ốm đau, tai hoạ. Bây giờ thì có sổ ghi địa chỉ thay cho những thứ ấy. Mà lại hiệu nghiệm hơn nhiều!...
Tôi bắt được 1 cuốn sổ tay dưới gầm bàn trong nhà. Nhưng hỏi người nhà thì không ai nhận. Ai cũng bảo: "Không phải của tôi!" Cuốn sổ xinh xắn, bọc bìa xanh, có hàng chữ nổi mạ bạc trông rất đẹp. Tôi mở ra xem là của ai. Vừa đọc trang đầu tôi đã thấy kinh ngạc. ở đó có ghi tên, địa chỉ, số điện thoại của 1 ông to, ông rất to. Lật trang sau cũng lại thấy ghi lần lượt tên, địa chỉ, số điện thoại của 3 nhân vật khác cũng rất có danh tiếng. Cứ thế tôi giở hết trang này đến trang khác và nỗi kinh ngạc của tôi mỗi lúc 1 tăng.
Các bạn cứ nghĩ xem: trong nước có bao nhiêu nhà hoạt động chính trị tai to mặt lớn, bao nhiêu quan chức có thế lực, thì địa chỉ của tất cả các vị này đều được ghi vào sổ. Người kém vế nhất trong số đó cũng là 1 tổng giám đốc. Tôi lại còn để ý thấy thêm 1 điều này nữa: các nhà hoạt động chính trị có tên trong sổ đều là những người hiện đang cầm quyền. Ai ở vào địa vị tôi mà chẳng phải ngạc nhiên? Ðối với tôi, cuốn sổ ghi địa chỉ những người có thế lực thật chẳng khác gì 1 trái bom nổ chậm. Ðúng là có kẻ nào thù hằn đã ném nó vào nhà tôi. Tôi chưa hình dung được cuốn sổ ghi địa chỉ những nhân vật tiếng tăm này có thể gây cho tôi điều gì rủi ro. Nhưng có điều không nghi ngờ gì nữa là nó được ném vào gầm bàn tôi với 1 ý đồ xấu xa. Tôi hoảng sợ vô cùng. Rất có thể, sắp có người bấm chuông gọi cửa ngay bây giờ, rồi bọn cảnh sát mặc thường phục sẽ ập vào nhà tôi và bảo: "Ðưa quyển sổ đây!" Còn tôi thì sẽ run như cầy sấy, hỏi laị: "Quyển sổ nào ạ?" Họ sẽ lục soát căn phòng tôi và tìm thấy ngay cuốn sổ dưới gầm bàn, như thể chính tay họ đã đặt vào đấy vậy.
Tôi biết chắc mọi việc sẽ xảy ra đúng như thế. Ðứa khốn kiếp nào ném quyển sổ vào nhà tôi, hắn đã đi báo cảnh sát! Rõ ràng la tôi đã sa vào cái bẫy hết sức nham hiểm rồi!
Bọn cảnh sát vớ được cuốn sổ sẽ hỏi ngay: "Nào, nói đi! Anh ghi địa chỉ tất cả những quan chức lớn nhỏ vào đây để làm gì? Anh muốn lập hồ sơ theo dõi lý lịch cá nhân của họ à? Anh sửa soạn tống tiền họ chăng? Hay anh định mưu sát?"
Lạy chúa! Lúc ấy tôi biết trả lời họ ra sao? Mà dù tôi có phân trần, thanh minh thế nào chăng nữa, chắc đâu họ đã tin tôi?
Thôi, tôi phải đem đốt ngay cuốn sổ rồi tung đám tan ra cho gió cuốn đi thôi!
Nhưng không biết đứa khốn nạn nào đã giăng bẫy đưa tôi vào tròng mới được cơ chứ? Tối hôm qua tôi có 3 người bạn đến chơi. Trong bọn họ thì 1 người là giảng viên trường đại học, 1 người làm việc ở thư viện trường tổng hợp, còn người nữa là giáo viên văn học...
Tôi đang đút cuốn sổ vào lò sưởi nhà tắm để chuẩn bị đốt thì có chuông gọi cửa. Anh bạn Halit của tôi đến.
Tôi quen anh đã 20 năm nay, anh làm việc ở thư viện trường đại học tổng hợp, và là một trong 3 người đã ngồi chơi ở nhà tôi tối hôm qua. Halit cũng đang hoảng hốt như tôi. Anh hỏi tôi:
-Sao trông anh tái nhợt đi thế?
Tôi cũng hỏi lại anh:
-Này, nhưng cậu cũng làm sao vậy?
-Lạy chúa, anh có thấy cuốn sổ tay tôi đánh rơi ở đây hôm qua không?
Tôi đưa cho anh quyển sổ:
-Quyển này phải không?
Anh nắm lấy tay tôi, reo lên:
-Giời đất ơi, đúng rồi! Thế mà tôi cứ tưởng đánh mất ở đâu, lo không thể tả được!
Tôi dẫn anh vào phòng làm việc.
-Còn tôi thì cũng được 1 mẻ hết hồn - tôi thú nhận - Cậu hãy nói thật cho tôi biết, cậu ghi từng ấy địa chỉ của những người có tai mắt để làm gì vậy?
Ðến lượt anh ngạc nhiên:
-Ô hay! Thế chả nhẽ anh chưa có quyển sổ ghi địa chỉ những người tên tuổi à?
-Chưa!
-Lạy Chúa, thế thì anh phải lập tức ghi ngay đi, rồi nhét nó vào túi ấy! Anh muốn biết tôi viết những địa chỉ ấy vào sổ để làm gì phải không? Ðây này, tôi sẽ nói cho anh nghe. Anh chắc biết tôi vốn thích sưu tầm bút máy. 1 số bút thì tôi mua, còn 1 số thì người ta cho, trong túi tôi có được đến mươi, 15 chiếc. 1 hôm, tôi đến khách sạn thăm 1 nhà thơ Ðức mới sang. Anh ta biết tôi thích chơi bút máy nên tặng tôi 1 chiếc. Vừa ra khỏi khách sạn là tôi rẽ ngay vào 1 góc phố và không nhịn được "Ta phải xem cái bút thế nào đã!" - tôi tự nhủ. Chắc anh biết trong túi tôi lúc nào cũng có chiếc kính lúp. Tôi lấy kính ra soi cái ngòi và thấy nó có vẻ hơi thô. Tôi viết thử vào cuốn sổ mấy chữ tình cờ hiện trong óc: "Nhỏ và đẹp". Thường tôi vẫn mang theo 1 tờ giấy ráp mịn hạt để mài ngòi bút. Cái ngòi này nếu về nhà tôi mài thêm tí nữa thì nét sẽ nhỏ và đẹp hơn. Tôi cầm lấy kính định xem lại cái ngòi 1 lần nữa, thì bỗng có ai nắm lấy 2 vai:
-Anh đang làm gì vậy?
-Tôi ấy à? Tôi đang xem chiếc bút máy chứ có làm gì đâu!
-Thế đấy! Nghĩa là xem bút máy hả? Vậy chứ anh làm nghề ngỗng gì?
-Tôi ở trường đại học... - tôi không kịp nói hết câu.
-ái chà, nghĩa là giáo sư cơ đấy! Thưa ngài giáo sư, rất hân hạnh!... Chà!...
1 ngươi trong bọn họ thụi cho tôi 1 quả vào sườn bên trái khiến tôi loạng choạng.
-Thôi, alê, đi!
-Các ông xem lại cho. Chắc có sự hiểu nhầm gì đây!
-Ði!
Tôi lại bị quả đấm nữa vào sườn bên phải và đành phải bước. Biết làm sao được!
Chúng tôi đi về bóp. Tôi bị đẩy vào 1 căn phòng. Nhưng chờ mãi mà không thấy ai đến. Lát sau có 1 tay bước vào:
-Ngồi xuống đất ấy! - lão ta nói.
-Tôi không ngồi thế được! - tôi đáp.
-Cái gì? Không ngồi thế được hả? ái chà, ra cái điều ta đây giáo sư cơ đấy! Ghê chưa? Thôi, có gì trong túi bỏ hết ra đây!
Tôi đặt lên bàn tất cả mọi thứ trong người: 14 chiếc bút máy, 2 quyển sách, cuốn sổ tay, 2 tờ giấy ráp mịn hạt. Lão ta chỉ vào những chiếc bút:
-Ðây là cái gì?
-Bút máy.
-Ra thế!... nghĩa là bút máy đấy! ái chà, giáo sư mà lại! Oai quá nhỉ?
Tôi không sao nói xen được 1 câu để giải thích cho lão ta hiểu rằng tôi không phải là giáo sư, mà chỉ là 1 nhân viên trông thư viện ở trường đại học thôi! Lão ta cầm lấy chiếc kính lúp:
-Còn đây là cái gì?
-Kính lúp!
-Ra kính lúp đấy! Chà, giáo sư! Chà!...
Thêm 3 người nữa đến. Họ cũng xúm vào xem đồ vật của tôi. 1 người cầm tờ giấy ráp lên hỏi:
-Cái gì thế này?
-Giấy ráp.
-Giấy ráp gì mà lạ thế? Nhẵn như không ấy! Anh định bịp ai vậy hả?
-Ðây là loại giấy ráp mịn hạt!
-Ra thế! Giấy ráp mịn hạt cơ đấy! Chà, giáo sư! Này, giáo sư này!
Vừa nói, lão ta vừa nện vào vai tôi 1 cái. Xem chừng sự việc đâm ra lôi thôi.
-Thưa các ông - tôi nói - chắc có sự hiểu lầm thế nào đây. Tôi không rõ tại sao các ông lại đưa tôi về đây, chứ tôi thì cả trường đại học ai cũng biết, nhà báo nào tôi cũng quen. Tôi không làm gì đáng để các ông đối xử như vậy.
1 tay đang giở cuốn sổ của tôi ra xem, quát:
-Im ngay!
Bỗng mắt hắn chợt sáng lên:
-Thế còn cái này là cái gì?
Hắn chỉ vào mấy chữ "Nhỏ và đẹp" tôi viết trong quyển sổ để thử chiếc bút máy người ta vừa cho.
-"Nhỏ và đẹp" - tôi nói.
-"Nhỏ và đẹp"? Hay nhỉ!
-Vâng, "nhỏ và đẹp"!
-Thế là cái gì?
-Chẳng là cái gì cả!
-Chẳng là cái gì thì anh viết vào đây làm gì?
-Ðể tôi thử ngòi bút...
-Thế đấy! Ðược, nhưng sao anh không viết chữ gì khác mà lại chọn đúng chữ "nhỏ và đẹp"?
Quả tình nào tôi có nghĩ gì đến chuyện ấy.
-Tôi không biết - tôi nói - tự nhiên tôi nghĩ ra mấy chữ ấy, thế là tôi viết luôn vào...
-Thế đấy! "Nhỏ và đẹp"! Chà, giáo sư đấy! Chà... Chúng tôi sẽ cho anh biết thế nào là "nhỏ và đẹp"! Các ông nghe thấy hắn bảo gì chưa? Hắn bảo tự nhiên hắn nghĩ ra đấy! Thế sao tự nhiên anh không nghĩ ra chữ khác?
1 người trong bọn họ bước lại chỗ cô thư ký đánh máy. Họ bắt đầu lập biên bản. Tôi sợ vã mồ hôi. Biết đâu những chữ "nhỏ và đẹp" tôi tình cờ viết ra lại là mật mã của 1 tổ chức gián điệp thì nguy to! 14 chiếc bút máy, cuốn sổ tay, chiếc kính lúp, 2 quyển sách, tờ giấy ráp mịn, "nhỏ và đẹp"! Ai mà chẳng phải nghi ngờ! Tôi bối rối không còn biết làm gì nữa. Trong lúc đang lập biên bản, 1 tay vẫn tiếp tục giở cuốn sổ của tôi ra xem. Bỗng hắn dừng lại ở 1 trang, sau đó đưa trang này cho cả bọn xem. Họ thì thầm gì với nhau 1 lúc, rồi tình thế bỗng nhiên thay đổi hẳn. Người vừa xem cuốn sổ của tôi đã chỉ cho cả bọn xem 1 chỗ ghi trong sổ.
-Xin lỗi ngài - lão ta quay lại hỏi tôi - người này đối với ngài là thế nào ạ?
-Ðấy là bạn học cũ của tôi - tôi đáp - Chúng tôi gặp nhau hôm kia. Anh ta đưa tôi đi ăn hiệu, cho tôi địa chỉ và tôi ghi vào đây.
Những điều tôi nói hoàn toàn đúng sự thật. Quả tình tôi có gặp 1 người bạn xa nhau đã lâu. Tôi cũng không biết rằng anh ta là 1 tổng giám đốc.
Gã cảnh sát vẫn đang cầm cuốn sổ của tôi bỗng nở 1 nụ cười, xun xoe bảo:
-Chết chửa! Thế ra ông tổng giám đốc là bạn thân của ngài?
-Ðúng thế... Hồi còn đi học chúng tôi thường trêu chọc anh ấy.
-Thật hân hạnh quá! ấy kìa, sao ngài không ngồi xuống? Ghế đây ạ! Xin mời ngài!
Sau đó, gã quay lại bọn kia:
-Ai bảo các anh dẫn ngài về đây hả?
Rồi quay lại phía tôi:
-Xin mời ngài!
Chúng tôi bước vào 1 căn phòng bày biện sang trọng, tôi đi trước, bọn họ theo sau. Họ mời tôi ngồi vào chiếc ghế bành. 1 tay nói:
-Hôm nay nóng qúa. Ngài dùng 1 chút nước giải khát nhé?
-ấy chết, xin các ông chớ bận tâm làm gì!
Tuy vậy nước giải khát vẫn được mang ra. Chúng tôi chỉ còn lại 2 người trong phòng. Bọn kia kéo nhau ra ngoài cả.
Người đang tiếp chuyện hỏi tôi:
-Thưa ngài, ngài đến thăm chúng tôi có việc gì không? Ngài có cần gì không ạ?
Thánh Ala ơi! Thế là thế nào nhỉ? Tôi có cần gì không à? Chả nhẽ không phải chính họ đã vừa tóm cổ tôi mà lôi về đây hay sao?
Nhưng bây giờ, giữa lúc họ đang đối xử lịch sự với mình như thế, mà lại đi bảo rằng mình bị lôi cổ đến và bị đánh thượng cẳng tay hạ cẳng chân, thì xem ra không tiện.
Vì thế nên tôi đáp:
-Tôi đến... chẳng qua để hỏi thăm sức khoẻ các ông thôi!
-Ôi, thật quý hoá! Chúng tôi rất đội ơn ngài! Chúc ngài cũng được khoẻ mạng! Thật quả là vinh dự cho chúng tôi. Lạy Chúa! Ðược ngài đến thăm!
Tình thế không ngờ lại xoay chuyển 1 cách tốt đẹp như vậy. Nhưng dù sao, tôi nghĩ cũng phải chuồn ngay, kẻo nhỡ đâu sự việc trở nên rắc rối.
-Các ông cho phép tôi về! - tôi nói.
Lão ta đứng lên tiễn tôi ra tận cửa. Tôi bước thật nhanh để mau mau thoát khỏi chốn này, không dám nghĩ đến chuyện đòi lại bút máy, cuốn sổ và chiếc kính, vì sợ phải nhắc đến chuyện hiểu lầm vừa xảy ra. Thôi! Chả cần!
-Thưa ngài!... thưa giáo sư! Ngài còn quên đồ đạc!
1 tên trong bọn bỗng chạy theo tôi, gọi. Hắn mang bút máy, tờ giấy ráp, cuốn sổ và kính lúp lại cho tôi.
-Thưa giáo sư, ngài là bạn của ông tổng giám đốc thật đấy ạ? - hắn hỏi.
-Ðúng thế - tôi đáp - Nhưng sao ông lại hỏi vậy?
-à, chả là dạo này đang có "mốt" như thế.
Ai thấy người sang cũng muốn quàng làm họ cả. Ngài hiểu chứ ạ? Ðể lúc nào có việc cần thì bảo: "Ðây là bạn tôi!" và thế là thoát. Mà chúng tôi thì làm sao biết được kẻ ấy có đúng là bạn thật hay không? Nhưng ngài thì đúng là bạn thật chứ ạ?
-Ðúng, tôi là bạn thật.
Hắn chìa cho tôi mâu giấy.
-Thưa ngài, tôi đã viết lai lịch của tôi ra đây. Là để phòng xa như vậy. Nếu ngài có dịp gặp ông tổng giám đốc thì... e hèm...
Kể đến đây, Halit bảo tôi:
-Từ hôm ấy, cứ biết được địa chỉ của ai trong số những bậc tai mắt của ta là tôi ghi ngay vào sổ. Ðến lúc tưởng mất quyển sổ, tôi lo quá anh ạ! Có những địa chỉ này chẳng khác gì được bảo hiểm tài sản và tính mạng vậy. Anh cũng nên có 1 quyển sổ như thế mới được. Nhưng cần nhớ 1 điều là hễ có ai về hưu do sức khẻo hay bị cách chức thì phải lập tức xoá ngay tên khỏi sổ, nếu không thì có khi mang vạ vào thân đấy!... Thế thật anh không biết gì về những quyển sổ ghi địa chỉ những bậc có thế lực trên cõi đời này à?
-Không!
-Vậy thì hỏng to rồi người anh em ạ! Bây giờ ai cũng phải giữ cái của này trong túi áo để phòng khi bất trắc thì giở ra. Vì có ai biết được điều gì sẽ xảy ra với mình lúc bước chân ra khỏi cửa? Ngày xưa thì có những tấm bùa hộ mệnh hay câu thần chú giúp người ta thoát khỏi ốm đau, tai hoạ. Bây giờ thì có sổ ghi địa chỉ thay cho những thứ ấy. Mà lại hiệu nghiệm hơn nhiều!...
ĐỜI CẬU HOÀNG (2). Tôi, gia sư và…chó
Hôm qua nói đến đâu rồi nhỉ? À ! Đến chổ tôi là con nhà khá giả. Cũng chẳng phải là con của đại gia gì đâu. Bố tôi là đại diện xã. Đừng đem so với các ông bà chủ tịch xã bây giờ nhé. Muỗi ! Hồi ấy thành phố Nha trang còn gọi là xã đấy, gọi là Nha trang đông và Nha trang tây. Bố tôi là đại diện của xã tây, nếu so thì phải so với chủ tịch thành phố NT bây giờ đây. Đôi khi bố dẫn tôi vào xã chơi. Bộ máy hành chính hồi ấy chỉ khoảng mười người, không bằng một góc của một phường bây giờ.
Nói lan man quá, trở lại chủ đề chính đi. Ờ thì tôi là con nhà khá giả. Tiền cũng sung túc ( không phải nhờ tham nhũng đâu đấy ), quyền lực cũng thuộc loại trùm (một xã cơ mà). Nhưng ra chơi phải nuốt nước bọt nhìn bạn bè, có đứa bố chỉ đạp cyclo thôi, ăn nhậu ì xèo. Vậy thì ngoài những thời gian ít ỏi ăn uống phủ phê ở nhà, còn thì phải nói rằng tôi có một tuổi thơ nghèo khổ. Càng khổ hơn khi biết rằng mình không đáng phải chịu khổ như thế. Gìơ nghĩ lại cũng còn thấy tức cành hông.
Ngoài chuyện không có tiền tiêu vặt ra thì mọi tiêu chuẩn khác của tôi đều cao. Hồi ấy mà tôi đã có, gọi là gì nhỉ? Hình như là précepteur hay sao ấy. Cái mà bây giờ ta gọi là gia sư hay là tutor đấy. Mà những hai vị cơ. Một vị chuyên về ngoại ngữ ( cả Anh và Pháp nhé), vị khác chuyên Toán lý. Đã từng nếm cái mùi dạy thêm từ những năm thơ ấu nên bây giờ thấy các em cũng chạy show hộc xì dầu tôi thấy cũng… phình phường thôi.
Nói túm lại tôi là con nhà gia giáo. Không chỉ tôi, ngay cả con Ki nhà tôi cũng thế. Trông nó thì ai cũng kinh, berger Đức mà lại. Chỉ sủa khi mừng rỡ, không sủa trộm. Trộm thì chỉ có cắn thôi. Rất tiếc nhà tôi chưa có trộm để nó biểu diễn. Mà có lẽ cũng nhờ nó mà nhà không có trộm. Có mà điên đi trộm một nhà có cái ông thần giữ của to đùng như thế. Quên, lại nói linh tinh rồi. Con Ki nhà tôi cùng được hưởng một nề giáo dục như của tôi nên rất chi là gia giáo. Này nhé : Khi cả nhà đang ăn cơm mà lỡ có việc gì phải đi ngang bàn ăn là nó cúi đầu xuống , đi qua khỏi bàn ăn mới ngẩng đầu lên. Dĩa cơm cho nó đã để xuống đất rồi nhưng nếu không mời thì cả ngày cũng không động tới. ăn không bao giờ đổ tháo, mà lỡ có rơi ra ngoài thì cũng vét cho kỳ hết.
Khi con Ki … qua đời, tôi đang học trên Đà lạt phải nhảy về đưa tang. Tôi đã khóc đấy các bạn ạ. Bây giờ nhắc đến nó tôi còn thấy rưng rưng đấy.Nó sống với nhà tôi 14 năm. Ai từng nuôi một con chó lâu như thế mới hiểu được tôi
Hôm nay thế thôi nhé. Nhắc tới con Ki tự dưng xúc động không viết tiếp được nữa.
Nói lan man quá, trở lại chủ đề chính đi. Ờ thì tôi là con nhà khá giả. Tiền cũng sung túc ( không phải nhờ tham nhũng đâu đấy ), quyền lực cũng thuộc loại trùm (một xã cơ mà). Nhưng ra chơi phải nuốt nước bọt nhìn bạn bè, có đứa bố chỉ đạp cyclo thôi, ăn nhậu ì xèo. Vậy thì ngoài những thời gian ít ỏi ăn uống phủ phê ở nhà, còn thì phải nói rằng tôi có một tuổi thơ nghèo khổ. Càng khổ hơn khi biết rằng mình không đáng phải chịu khổ như thế. Gìơ nghĩ lại cũng còn thấy tức cành hông.
Ngoài chuyện không có tiền tiêu vặt ra thì mọi tiêu chuẩn khác của tôi đều cao. Hồi ấy mà tôi đã có, gọi là gì nhỉ? Hình như là précepteur hay sao ấy. Cái mà bây giờ ta gọi là gia sư hay là tutor đấy. Mà những hai vị cơ. Một vị chuyên về ngoại ngữ ( cả Anh và Pháp nhé), vị khác chuyên Toán lý. Đã từng nếm cái mùi dạy thêm từ những năm thơ ấu nên bây giờ thấy các em cũng chạy show hộc xì dầu tôi thấy cũng… phình phường thôi.
Nói túm lại tôi là con nhà gia giáo. Không chỉ tôi, ngay cả con Ki nhà tôi cũng thế. Trông nó thì ai cũng kinh, berger Đức mà lại. Chỉ sủa khi mừng rỡ, không sủa trộm. Trộm thì chỉ có cắn thôi. Rất tiếc nhà tôi chưa có trộm để nó biểu diễn. Mà có lẽ cũng nhờ nó mà nhà không có trộm. Có mà điên đi trộm một nhà có cái ông thần giữ của to đùng như thế. Quên, lại nói linh tinh rồi. Con Ki nhà tôi cùng được hưởng một nề giáo dục như của tôi nên rất chi là gia giáo. Này nhé : Khi cả nhà đang ăn cơm mà lỡ có việc gì phải đi ngang bàn ăn là nó cúi đầu xuống , đi qua khỏi bàn ăn mới ngẩng đầu lên. Dĩa cơm cho nó đã để xuống đất rồi nhưng nếu không mời thì cả ngày cũng không động tới. ăn không bao giờ đổ tháo, mà lỡ có rơi ra ngoài thì cũng vét cho kỳ hết.
Khi con Ki … qua đời, tôi đang học trên Đà lạt phải nhảy về đưa tang. Tôi đã khóc đấy các bạn ạ. Bây giờ nhắc đến nó tôi còn thấy rưng rưng đấy.Nó sống với nhà tôi 14 năm. Ai từng nuôi một con chó lâu như thế mới hiểu được tôi
Hôm nay thế thôi nhé. Nhắc tới con Ki tự dưng xúc động không viết tiếp được nữa.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)